Een dynamisch energiecontract laat de prijs van stroom elk uur en gas elke dag meelopen met de EPEX-markt. Je betaalt dus niet één vast tarief, maar de werkelijke inkoopprijs plus energiebelasting, btw en netbeheerkosten. Dat kan voordelig zijn als je verbruik verschuift naar goedkope uren, maar vraagt ook om actief sturen.
Wat is een dynamisch energiecontract precies?
Een dynamisch contract rekent elektriciteit af tegen het uurtarief van de day-aheadmarkt en gas tegen de dagprijs. De leverancier voegt daar energiebelasting, 21 procent btw en de netbeheerkosten aan toe. De vaste vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar blijft gewoon gelden.
Je ziet de tarieven meestal een dag van tevoren in een app. Sommige uren kunnen negatief uitvallen; dan krijg je geld toe als je op dat moment stroom gebruikt. Gas kent geen uurprijzen, alleen een dagelijkse notering.
Voor een gemiddeld huishouden met 2.500 kWh stroom en 1.100 m³ gas betekent dit dat je verbruikspatroon direct invloed heeft op de jaarrekening. Verschuif je 500 kWh naar goedkopere uren, dan reken je met de richtprijs van 0,26 euro per kWh om het verschil te zien.
Hoe ontstaat de uurprijs op de EPEX-markt?
De EPEX bepaalt elk uur de prijs op basis van vraag en aanbod in Noordwest-Europa. Veel zon of wind drukt de prijs omlaag; weinig hernieuwbare stroom en hoge vraag duwt hem omhoog. De leverancier koopt die prijs in en rekent hem door zonder eigen marge op de inkoop.
Negatieve prijzen ontstaan vooral rond het middaguur in zonnige periodes. Je betaalt dan niet alleen niets, maar ontvangt een vergoeding. Dit komt vaker voor naarmate meer zonnepanelen worden geplaatst.
Een concreet voorbeeld: stel de EPEX-prijs is -0,05 euro per kWh. Bij 10 kWh verbruik in dat uur levert dat 0,50 euro op. Tel daar de energiebelasting van 0,1108 euro en 21 procent btw bij op voor het volledige tarief dat je uiteindelijk ziet.
Verschil met vast en variabel contract
Bij een vast contract betaal je twaalf maanden hetzelfde tarief. Een variabel contract past de prijs twee keer per jaar aan. Een dynamisch contract verandert elk uur of elke dag. Daardoor ontbreekt de buffer die een leverancier normaal aanhoudt.
De opbouw blijft hetzelfde: inkoopprijs plus energiebelasting plus btw plus netbeheerkosten. Alleen de inkoopcomponent wisselt continu. De energiebelasting voor 2026 bedraagt 0,1108 euro per kWh stroom en 0,7268 euro per m³ gas, ongeacht het contracttype.
Rekenvoorbeeld: bij een gemiddeld verbruik van 2.500 kWh tegen de richtprijs 0,26 euro per kWh kost stroom 650 euro. Bij een dynamisch contract kan dat bedrag lager uitvallen als je 30 procent van het verbruik naar uren met een lagere inkoopprijs verplaatst.
Voordelen en nadelen van dynamische tarieven
Het grootste voordeel is dat je kunt besparen door verbruik te verplaatsen naar goedkope of negatieve uren. Huishoudens met een slimme meter en flexibele apparaten merken dit het snelst. Ook de mogelijkheid om geld toe te krijgen bij negatieve prijzen komt alleen bij dynamische contracten voor.
Een nadeel is de onzekerheid. Prijzen kunnen onverwacht hoog uitvallen tijdens koude, windstille periodes. Zonder aanpassing van je gedrag kan de rekening hoger uitvallen dan bij een vast contract. Bovendien moet je de tarieven actief volgen via een app.
Voor een gezin met 4.300 kWh verbruik kan een verschuiving van 800 kWh naar goedkopere uren bij de richtprijs 0,26 euro per kWh een verschil van ruim 200 euro opleveren. Dat vraagt echter om een wasmachine of laadpaal die op een timer of via een app kan worden ingesteld.
Teruglevering en terugleverkosten bij dynamische contracten
Teruggeleverde stroom wordt vergoed tegen de EPEX-prijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw. Er is geen saldering meer mogelijk zoals bij vaste contracten. Sommige leveranciers rekenen al terugleverkosten van 1 tot 3 cent per kWh of een vast jaarbedrag.
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling volledig. Teruglevering levert dan alleen de marktprijs op, die soms laag of negatief kan zijn. Een thuisbatterij wordt daardoor interessanter omdat je eigen stroom later zelf kunt gebruiken.
Voorbeeld: 1.000 kWh teruglevering tegen een gemiddelde EPEX-prijs van 0,08 euro levert 80 euro op. Bij een vast contract met saldering zou dezelfde hoeveelheid 260 euro waard zijn geweest tegen de richtprijs van 0,26 euro per kWh.
Wat verandert er voor zonnepanelen en warmtepompen?
Zonnepanelen blijven aantrekkelijk door 0 procent btw op aanschaf en installatie. De terugverdientijd loopt echter op na 2026 omdat saldering verdwijnt. Een dynamisch contract kan de terugverdientijd iets verkorten als je overtollige stroom opslaat of op gunstige momenten gebruikt.
Een warmtepomp verbruikt vooral stroom in de winter, wanneer EPEX-prijzen vaak hoger liggen. Een hybride warmtepomp bespaart gas (richtprijs 1,42 euro per m³) maar vraagt om slim sturen van de elektriciteitsvraag. Zonder aanpassing kan de stroomrekening harder stijgen dan de gasbesparing oplevert.
Een all-electric warmtepomp met een SCOP van 4 gebruikt voor 10.000 kWh warmte ongeveer 2.500 kWh stroom. Bij dynamische tarieven loont het om de warmtepomp vooral te laten draaien in uren met lage of negatieve prijzen.
| Contracttype | Prijszekerheid | Invloed verbruikspatroon | Teruglevering |
|---|---|---|---|
| Vast | Hoog | Laag | Saldering tot 2026 |
| Variabel | Middel | Laag | Saldering tot 2026 |
| Dynamisch | Laag | Hoog | Alleen marktprijs |
* Vergelijking op basis van prijsopbouw en salderingsregels per 2026. Werkelijke uitkomsten verschillen per leverancier en verbruik.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een dynamisch contract interessant?
Het is vooral interessant als je een slimme meter hebt, je verbruik kunt verschuiven en zonnepanelen of een laadpaal bezit. Zonder aanpassingen is de besparing vaak beperkt.
Kan ik negatieve prijzen echt benutten?
Ja, als je apparaten automatisch inschakelt tijdens negatieve uren. Een wasmachine of vaatwasser met timer of slimme stekker maakt dit mogelijk zonder handmatig ingrijpen.
Wat gebeurt er met mijn zonnepanelen na 2026?
Saldering stopt per 1 januari 2027. Je krijgt alleen een terugleververgoeding tegen de EPEX-prijs van dat uur. Een thuisbatterij of slimme sturing wordt dan belangrijker.
Moet ik mijn meterstanden nog doorgeven?
Met een slimme meter worden standen automatisch uitgelezen. Je hoeft dus vrijwel nooit meer zelf op te geven, ook niet bij een dynamisch contract.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.