De inkoopprijs van stroom en gas vormt de basis van je energietarief, maar energiebelasting, btw en netbeheerkosten bepalen uiteindelijk wat je betaalt. Bij een vast contract ligt de inkoopprijs vast voor de contractduur, terwijl een dynamisch contract de actuele marktprijzen volgt. De richtprijs bedraagt EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³, maar je werkelijke tarief verschilt per leverancier en contract.
Hoe is de energieprijs opgebouwd?
De totale prijs die je per kWh stroom of per m³ gas betaalt, bestaat uit vier onderdelen: de inkoopprijs, energiebelasting, 21 procent btw en netbeheerkosten. De inkoopprijs is het deel dat de leverancier op de groothandelsmarkt betaalt. De overige drie onderdelen zijn grotendeels vast of worden door de overheid bepaald en gelden voor alle huishoudens gelijk.
Netbeheerkosten zijn een vast bedrag per jaar en hangen af van je aansluiting en netbeheerder. Energiebelasting en btw worden per verbruikte eenheid berekend. Hierdoor zie je in je contract vaak een all-in tarief, maar de opbouw blijft belangrijk om te begrijpen hoe schommelingen in de inkoopprijs doorwerken.
Een gemiddeld huishouden verbruikt ongeveer 2.500 kWh stroom en 1.100 m³ gas. Met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ komt dat neer op een indicatief bedrag van EUR 650 voor stroom en EUR 1.562 voor gas, exclusief vaste kosten en belastingteruggave.
Wat is de rol van de inkoopprijs?
De inkoopprijs is het variabele deel dat leveranciers dagelijks of per uur inkopen op de groothandelsmarkt. Bij een vast contract kopen zij de stroom en gas voor de hele contractperiode in en rekenen zij een vaste marge. Daardoor merk je schommelingen in de inkoopprijs pas bij contractverlenging.
Bij dynamische contracten wordt de inkoopprijs direct doorberekend. Stroom wordt per uur afgerekend tegen de day-ahead prijs op de EPEX-beurs en gas tegen de dagprijs. Dit kan betekenen dat je soms profiteert van lage of zelfs negatieve uurtarieven, maar ook dat je bij hoge inkoopprijzen meer betaalt.
Om je actuele tarief te controleren, kijk je in de tarievenpagina van je leverancier of in de jaarafrekening. Daar staat apart vermeld welk deel inkoopprijs is en welk deel belasting en netkosten betreft.
Energiebelasting en btw in 2026
In 2026 bedraagt de energiebelasting inclusief 21 procent btw EUR 0,1108 per kWh stroom en EUR 0,7268 per m³ gas. Deze bedragen zijn voor iedereen gelijk en worden jaarlijks vastgesteld door de overheid. Ze maken een groot deel uit van het tarief dat je uiteindelijk betaalt.
De 21 procent btw wordt berekend over de som van inkoopprijs, energiebelasting en netbeheerkosten. Daardoor stijgt de totale rekening als de inkoopprijs hoger uitvalt. De belastingtarieven zelf veranderen niet mee met de marktprijs.
Een voorbeeld: bij 2.500 kWh stroom reken je met EUR 0,1108 energiebelasting per kWh. Dat is EUR 277 aan belasting, exclusief de btw-component die al in het tarief is verwerkt. Dit bedrag komt bovenop de inkoop- en netkosten.
Vaste vermindering energiebelasting
Elk huishouden ontvangt een vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar per aansluiting. Dit is een belastingteruggave die automatisch wordt verrekend op je jaarrekening. De korting geldt ongeacht je verbruik of contractvorm.
De teruggave compenseert een deel van de energiebelasting. Bij een gemiddeld verbruik van 2.500 kWh en 1.100 m³ blijft er na aftrek van de EUR 628,96 nog een aanzienlijk belastingbedrag over. De korting geldt per elektriciteitsaansluiting, ook als je meerdere meters hebt.
Controleer op je jaarafrekening of de vermindering correct is toegepast. Bij verhuizing of nieuwe aansluiting wordt de korting pro rata berekend over het aantal maanden dat de aansluiting op jouw naam staat.
Dynamische contracten en uurtarieven
Met een dynamisch contract betaal je de werkelijke inkoopprijs per uur of per dag. Bekende leveranciers zoals Tibber, Frank Energie, ANWB Energie, Next Energy en Zonneplan bieden dit aan. Negatieve uurtarieven komen voor; je krijgt dan geld toe als je op dat moment stroom verbruikt.
Teruglevering wordt bij dynamische contracten vergoed tegen de marktprijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw. Dit verschilt van vaste contracten waarbij saldering nog mogelijk is tot eind 2026. Na 2027 wordt teruglevering bij vrijwel alle leveranciers tegen een lagere vergoeding afgerekend.
Een concreet voorbeeld: verbruik je 1 kWh op een uur met een marktprijs van EUR 0,05, dan betaal je alleen die EUR 0,05 plus belasting en btw. Op een uur met EUR 0,40 betaal je dat hogere bedrag. Je kunt je verbruik daarom het beste verschuiven naar goedkope uren.
Invloed op je jaarrekening met voorbeelden
De inkoopprijs heeft directe invloed op je totale kosten, vooral bij dynamische contracten. Bij een vast contract merk je de invloed pas later. Gebruik de richtprijs van EUR 0,26 per kWh om een indicatie te maken van je jaarbedrag.
Voor een gezin met twee kinderen (4.300 kWh) komt 4.300 × EUR 0,26 uit op EUR 1.118 aan stroomkosten, exclusief vaste onderdelen en belastingteruggave. Na aftrek van EUR 628,96 blijft een lager netto belastingdeel over, maar de inkoopcomponent blijft zichtbaar in de specificatie.
Vergelijk je tarief daarom altijd met de actuele inkoopprijzen op de groothandelsmarkt. Zo zie je of je leverancier een redelijke marge rekent bovenop de werkelijke inkoopprijs.
| Component | Stroom (per kWh) | Gas (per m³) |
|---|---|---|
| Inkoopprijs + marge | variabel | variabel |
| Energiebelasting incl. btw | EUR 0,1108 | EUR 0,7268 |
| Richtprijs all-in | EUR 0,26 | EUR 1,42 |
* De tabel toont de vaste belastingcomponenten. De inkoopprijs en netbeheerkosten variëren per contract en leverancier.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik wat mijn leverancier als inkoopprijs rekent?
Kijk in de tariefspecificatie op je jaarafrekening of in de voorwaarden van je contract. Daar staat meestal apart wat de inkoopprijs en de marge bedragen.
Verandert de energiebelasting mee met de inkoopprijs?
Nee, de energiebelasting is een vast overheidsbedrag per kWh of m³ en staat los van de actuele marktprijs.
Is een dynamisch contract altijd goedkoper?
Niet per definitie. Je profiteert van lage uurtarieven, maar betaalt ook meer bij hoge prijzen. Het vraagt om actief sturen van je verbruik.
Wat gebeurt er met teruglevering na 2026?
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling in één keer. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding per kWh van je leverancier, vaak lager dan het tarief dat je betaalt.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.