Je energienota bestaat uit vaste en variabele onderdelen die samen je totale kosten bepalen. Door de opbouw te begrijpen, zie je precies waar je verbruik en tarieven invloed op hebben en kun je gerichter vergelijken. De nota toont onder meer je stroom- en gasverbruik, de energiebelasting, de vaste vermindering en eventuele teruglevering. Met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ reken je zelf de kosten door, terwijl de werkelijke tarieven per contract en leverancier verschillen.
De opbouw van je energienota
De energienota bestaat uit vier hoofdbestanddelen: de inkoopprijs, energiebelasting, 21 procent btw en de netbeheerkosten. De inkoopprijs is het deel dat de leverancier betaalt op de groothandelsmarkt. Energiebelasting wordt door de overheid geheven en is voor iedereen gelijk. De netbeheerkosten zijn een vast bedrag per jaar dat afhankelijk is van je aansluiting.
Door deze structuur te kennen, kun je snel zien welk deel van je nota je zelf kunt beïnvloeden via je verbruik en welk deel vaststaat. Bij het vergelijken van leveranciers let je vooral op de inkoopprijs en eventuele terugleverkosten, omdat de energiebelasting en btw overal gelijk zijn. De netbeheerkosten vergelijk je apart via je netbeheerder.
Stel dat je 2 500 kWh verbruikt. Met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh komt dat neer op EUR 650 aan totale stroomkosten. Hierin zitten inkoop, belasting, btw en netbeheerkosten verwerkt. De werkelijke prijs die je betaalt, hangt af van je contract en kan per leverancier verschillen.
Stroom- en gasverbruik op de nota
Op je nota staan je gemeten verbruiken in kWh en kubieke meters. Deze gegevens komen van de slimme meter of van je eigen meterstanden. Het gemiddelde huishouden gebruikt ongeveer 2 500 kWh stroom en 1 100 m³ gas per jaar. Een eenpersoonshuishouden zit lager, rond 1 600 kWh en 900 m³, terwijl een gezin met twee kinderen vaak uitkomt op 4 300 kWh en 1 700 m³.
Door je eigen verbruik te vergelijken met deze gemiddelden, zie je of je boven of onder het gemiddelde zit. Dat helpt bij het inschatten of besparingsmaatregelen rendabel kunnen zijn. De slimme meter registreert ook teruglevering, zodat je precies ziet hoeveel je hebt teruggegeven aan het net.
Neem een huishouden met 1 100 m³ gas. Bij de richtprijs van EUR 1,42 per m³ bedragen de totale gaskosten EUR 1 562. Dit bedrag bevat alle onderdelen van de prijsopbouw. De werkelijke kosten kunnen hoger of lager uitvallen afhankelijk van je leverancier en contractvorm.
Energiebelasting en de vaste vermindering
De energiebelasting bedraagt in 2026 EUR 0,1108 per kWh stroom en EUR 0,7268 per m³ gas, inclusief 21 procent btw. Deze tarieven zijn voor iedereen gelijk en worden jaarlijks vastgesteld. Daarnaast krijg je een vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar per aansluiting.
Deze vermindering wordt automatisch verrekend op je nota en geldt ongeacht je verbruik. Daardoor daalt je totale belastingdruk. Bij het vergelijken van contracten heeft de energiebelasting dus geen invloed, omdat die overal hetzelfde is. Alleen de inkoopprijs en eventuele extra kosten verschillen.
Een huishouden met 2 500 kWh betaalt EUR 277 aan energiebelasting op stroom. Na aftrek van de vaste vermindering van EUR 628,96 blijft er een negatief bedrag over dat wordt verrekend met de overige kosten. De uiteindelijke besparing is dus afhankelijk van je totale nota.
Salderingsregeling en terugleververgoeding
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 procent salderen. Dat betekent dat je teruggeleverde stroom volledig wordt weggestreept tegen je verbruik. Vanaf 1 januari 2027 stopt de regeling in één keer. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding per kWh die je leverancier bepaalt.
Door deze wijziging wordt het belangrijker om je eigen verbruik beter af te stemmen op je opwek. Terugleveren wordt minder aantrekkelijk omdat je geen belasting en btw meer bespaart. Sommige leveranciers rekenen nu al terugleverkosten, vaak tussen 1 en 3 cent per teruggeleverde kWh of een vast jaarbedrag.
Stel dat je 1 000 kWh teruglevert in 2026. Met saldering bespaar je EUR 260 tegen de richtprijs. Na 2027 ontvang je alleen de terugleververgoeding, die meestal lager ligt. De terugverdientijd van zonnepanelen loopt daardoor op.
Dynamische contracten en uurtarieven
Een dynamisch energiecontract rekent stroom af op uurtarieven van de day-ahead markt en gas op dagprijzen. De prijzen kunnen sterk schommelen en soms negatief zijn. In dat geval krijg je geld toe als je op dat moment stroom verbruikt. Terugleveren gebeurt tegen de marktprijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw.
Dit type contract vraagt meer aandacht voor je verbruikspatroon. Apparaten zoals een warmtepomp of wasmachine kun je beter op gunstige uren laten draaien. De slimme meter is hierbij onmisbaar omdat die elk uur apart registreert.
Een huishouden dat 500 kWh verbruikt tijdens negatieve uren, kan in theorie geld terugkrijgen. De werkelijke opbrengst hangt af van de exacte uurtarieven. Vergelijk daarom altijd je eigen verbruiksprofiel met de tariefstructuur van het contract.
Terugleverkosten en toekomstige ontwikkelingen
Terugleverkosten worden steeds gebruikelijker, vooral bij huishoudens met veel zonnepanelen. Sommige leveranciers hanteren al een vast jaarbedrag of een tarief per teruggeleverde kWh. Na het einde van de salderingsregeling zullen vrijwel alle leveranciers deze kosten rekenen.
Een thuisbatterij kan helpen om meer zelf opgewekte stroom zelf te gebruiken. Er is geen landelijke subsidie voor thuisbatterijen, al bestaan er soms provinciale regelingen. De terugverdientijd is daarom langer dan bij zonnepanelen.
Een installatie die 3 000 kWh per jaar opwekt, levert met saldering nog EUR 780 besparing op. Zonder saldering en met terugleverkosten daalt dit bedrag. De exacte terugverdientijd hangt af van je verbruik, de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten.
Hoe je je nota gebruikt bij het vergelijken
Verzamel eerst je jaarverbruiken in kWh en m³. Kijk daarna welke tarieven je leverancier hanteert voor inkoop, teruglevering en eventuele vaste kosten. De energiebelasting en de vaste vermindering zijn overal gelijk, dus die hoef je niet mee te wegen.
Gebruik de richtprijzen om een indicatie te maken: 2 500 kWh × EUR 0,26 komt uit op EUR 650 en 1 100 m³ × EUR 1,42 komt uit op EUR 1 562. Vergelijk daarna de werkelijke tarieven van verschillende leveranciers. Let ook op voorwaarden rond teruglevering en dynamische tarieven.
Een overzicht van de kosten per kWh helpt om de verschillen helder te krijgen. Door je nota structureel te analyseren, voorkom je dat je alleen kijkt naar de totale eindbedragen en mis je de details die echt verschil maken.
| Onderdeel | Stroom (per kWh) | Gas (per m³) |
|---|---|---|
| Inkoop + energiebelasting + btw (richtprijs) | EUR 0,26 | EUR 1,42 |
| Energiebelasting 2026 (incl. btw) | EUR 0,1108 | EUR 0,7268 |
| Vaste vermindering per jaar | EUR 628,96 | |
* De tabel toont de richtprijzen en de energiebelasting. Werkelijke tarieven verschillen per leverancier en contract.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn verbruik hoog of laag is?
Vergelijk je jaarverbruik met de gemiddelden van Nibud en Milieu Centraal. Een huishouden van twee personen gebruikt ongeveer 2 500 kWh en 1 100 m³. Ligt jouw verbruik daarboven, dan is er vaak besparingspotentieel.
Wat verandert er per 1 januari 2027 aan salderen?
De salderingsregeling stopt volledig. Je mag niet meer 100 procent salderen en ontvangt alleen een terugleververgoeding. Terugleverkosten worden naar verwachting bij vrijwel alle leveranciers ingevoerd.
Moet ik een dynamisch contract overwegen?
Een dynamisch contract kan voordelig zijn als je je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. De prijzen variëren per uur en kunnen negatief zijn. Het vraagt wel meer aandacht voor je verbruikspatroon.
Hoe bereken ik mijn kosten met de richtprijzen?
Vermenigvuldig je verbruik met EUR 0,26 per kWh of EUR 1,42 per m³. Trek daarna de vaste vermindering van EUR 628,96 af. Dit geeft een indicatie; de werkelijke kosten hangen af van je contract.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.