Een dynamisch energiecontract biedt geen prijszekerheid maar wel flexibiliteit: je betaalt de actuele inkoopprijs per uur of dag, terwijl een vast contract een vaste prijs garandeert voor de looptijd. De keuze hangt af van je verbruikspatroon, bereidheid om te sturen op lage tarieven en hoe je omgaat met saldering tot eind 2026. Hieronder lees je objectief hoe beide contractvormen werken, wat de verschillen zijn in kosten en risico’s en voor wie welk type contract realistisch is.
Wat is een vast energiecontract?
Een vast energiecontract legt de prijs per kWh stroom en per m³ gas vast voor de gehele contractduur. De leverancier koopt energie in en rekent een vaste marge; jij weet precies wat je betaalt zolang je binnen de afgesproken volumes blijft. De opbouw bestaat uit inkoopprijs, energiebelasting, 21 % btw en netbeheerkosten.
Voor een gemiddeld huishouden met 2 500 kWh stroom en 1 100 m³ gas reken je met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³. De energiebelasting 2026 bedraagt EUR 0,1108 per kWh en EUR 0,7268 per m³; na de vaste vermindering van EUR 628,96 per jaar blijft een voorspelbaar jaarbedrag over.
Het nadeel is dat je niet profiteert als de inkoopprijzen dalen. Bij een lang contract loop je het risico dat je te veel betaalt ten opzichte van een dynamisch contract in een periode met lage marktprijzen.
Wat is een dynamisch energiecontract?
Bij een dynamisch contract wordt stroom per uur afgerekend tegen de day-ahead-prijs op de EPEX-beurs en gas per dag. Bekende aanbieders zijn Tibber, Frank Energie, ANWB Energie, Next Energy en Zonneplan. Uurprijzen kunnen soms negatief zijn, zodat je geld toe krijgt als je op dat moment verbruikt.
Teruglevering wordt vergoed tegen de marktprijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw. Sommige leveranciers rekenen al terugleverkosten van 1 tot 3 cent per kWh of een vast jaarbedrag, vooral bij grote teruglevering. Vanaf 2027 geldt dit naar verwachting bij vrijwel alle leveranciers.
Een concreet voorbeeld: verbruik je 5 kWh op een uur met een marktprijs van EUR 0,05, dan betaal je alleen die EUR 0,05 plus energiebelasting en btw. Op een uur met EUR 0,40 betaal je fors meer. Je moet dus actief sturen op lage-uren om voordeel te behalen.
Prijszekerheid versus flexibiliteit
Een vast contract geeft maximale prijszekerheid: je weet van tevoren wat je energierekening ongeveer wordt. Een dynamisch contract geeft geen zekerheid; de jaarrekening kan tientallen procenten hoger of lager uitvallen afhankelijk van de markt.
De flexibiliteit zit in het feit dat je met slimme apparaten of handmatig verbruik kunt verplaatsen naar goedkope of negatieve uren. Dat vraagt echter inzicht in je verbruik en vaak een slimme meter die per uur registreert.
Voor een huishouden met 2 500 kWh: bij een vast contract reken je met EUR 0,26 per kWh. Bij dynamisch kan het gemiddelde uitkomen op EUR 0,18 als je 60 % van het verbruik in lage uren plaatst, maar ook op EUR 0,35 als je vooral in dure uren verbruikt.
Salderen en terugleveren tot 2027 en daarna
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 % salderen. Teruggeleverde kWh worden volledig weggestreept tegen verbruikte kWh. Een dynamisch contract verandert daar niets aan; de salderingsregeling geldt voor alle contractvormen.
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling in één keer. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding per kWh, meestal gelijk aan de marktprijs van dat uur. Bij dynamische contracten is die vergoeding vaak lager dan bij vaste contracten, omdat er geen energiebelasting en btw meer tegenover staat.
Een paneel van 400 Wp levert circa 360 kWh per jaar. Zonder saldering levert dat bij een gemiddelde marktprijs van EUR 0,08 per kWh slechts EUR 28,80 op, terwijl je bij saldering nog EUR 93,60 bespaart tegen de richtprijs van EUR 0,26.
Stappenplan om dynamisch en vast te vergelijken
Stap 1: haal je jaarverbruik op via de slimme meter of jaarafrekening. Stap 2: vergelijk de vaste tarieven met historische uurprijzen van de afgelopen twaalf maanden. Stap 3: schat in hoeveel procent van je verbruik je kunt verschuiven naar lage-uren.
Stap 4: reken met de richtprijs EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ als referentie. Stap 5: houd rekening met eventuele terugleverkosten en de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar.
Stap 6: test een dynamisch contract eerst voor een jaar als je een slimme meter hebt en bereid bent je verbruik aan te passen. Bij een warmtepomp of elektrische auto is het voordeel vaak groter dan bij een gemiddeld huishouden.
Voor wie is een dynamisch contract aantrekkelijk?
Een dynamisch contract past bij huishoudens die hun verbruik kunnen sturen, bijvoorbeeld met een laadpaal, warmtepomp of wasmachine op een timer. Ook wie al zonnepanelen heeft en na 2026 veel zelf wil gebruiken, profiteert van negatieve prijzen of lage tarieven.
Het past minder bij mensen die onregelmatige werktijden hebben, weinig flexibiliteit in apparaten of simpelweg geen zin hebben om tarieven te volgen. Voor hen biedt een vast contract meer rust en voorspelbaarheid.
Een gezin met 4 300 kWh en een warmtepomp kan bij goed sturen op lage uren enkele honderden euro’s besparen ten opzichte van een vast contract, maar bij ongunstig verbruik ook meer betalen. De uitkomst is nooit gegarandeerd.
Veelgemaakte fouten en aandachtspunten
Een veelgemaakte fout is het vergelijken van alleen de kale inkoopprijs zonder energiebelasting, btw en netbeheerkosten mee te rekenen. Een ander is het negeren van terugleverkosten bij grote teruglevering.
Veel mensen vergeten dat een dynamisch contract geen prijsplafond kent; in 2023 bestond dat nog, maar sindsdien niet meer. Ook wordt de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar bij beide contractvormen toegepast.
Controleer altijd de actuele voorwaarden van de leverancier, want terugleverkosten en minimale afname-eisen verschillen. Kijk ook naar de opzegtermijn als je later alsnog wilt overstappen naar een vast contract.
Vergelijking van kostencomponenten
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Energiebelasting stroom | vast tarief 2026 incl. btw | EUR 0,1108 per kWh |
| Energiebelasting gas | vast tarief 2026 incl. btw | EUR 0,7268 per m³ |
| Vaste vermindering | per aansluiting per jaar | EUR 628,96 |
| Terugleververgoeding dynamisch | marktprijs per uur excl. belasting | vaak lager dan EUR 0,10 |
* Toelichting: de tabel toont de vaste componenten die bij beide contractvormen gelijk zijn. De daadwerkelijke kosten hangen af van je verbruik en de marktprijzen op het moment van afname of teruglevering.
Veelgestelde vragen
Wanneer stopt de salderingsregeling precies?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027 in één keer. Tot en met 31 december 2026 mag je nog 100 % salderen, daarna geldt alleen een terugleververgoeding.
Kan ik met een dynamisch contract negatieve prijzen krijgen?
Ja, op sommige uren kan de marktprijs negatief zijn. Je krijgt dan geld toe als je op dat moment stroom verbruikt, mits je leverancier dit doorberekent.
Moet ik een slimme meter hebben voor een dynamisch contract?
Ja, een slimme meter is noodzakelijk omdat deze per uur registreert wat je verbruikt en teruglevert. Zonder slimme meter kun je geen dynamisch contract afsluiten.
Is een dynamisch contract altijd goedkoper dan een vast contract?
Nee, dat is niet gegarandeerd. Bij een gemiddeld verbruik zonder verschuiving kan een dynamisch contract duurder uitvallen. Alleen bij actief sturen op lage tarieven ontstaat een voordeel.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.