Om het juiste aantal zonnepanelen te bepalen, begin je altijd bij je eigen jaarverbruik in kWh. Met het gemiddelde huishouden van circa 2.500 kWh en een paneel dat 340 tot 400 kWh per jaar oplevert, kom je uit op zes tot acht panelen. Hierna lees je hoe je dit precies uitrekent, rekening houdt met de salderingsregeling tot en met 2026 en wat er vanaf 2027 verandert.
Je jaarlijkse stroomverbruik in kaart brengen
Het begint met het vaststellen van je werkelijke jaarverbruik. Je vindt dit op de jaarafrekening van je energieleverancier of via de slimme meter. Het gemiddelde huishouden gebruikt ongeveer 2.500 kWh per jaar, maar dit verschilt sterk per huishoudgrootte: een eenpersoonshuishouden zit rond 1.600 kWh, terwijl een gezin met twee kinderen vaak 4.300 kWh verbruikt.
Door je verbruik te splitsen in dag- en nachtverbruik of per seizoen, zie je alvast waar je panelen het meest opleveren. Let ook op toekomstige veranderingen, zoals de aanschaf van een warmtepomp of elektrische auto. Deze apparaten verhogen het verbruik en maken een grotere installatie interessanter.
Concreet voorbeeld: een huishouden met 2.500 kWh verbruik betaalt bij de richtprijs van 0,26 euro per kWh ongeveer 650 euro per jaar aan stroom. Als je dit verbruik halveert door panelen, bespaar je structureel op de energierekening.
Opbrengst per zonnepaneel berekenen
Een modern paneel van 400 tot 450 Wp levert in Nederland gemiddeld 340 tot 400 kWh per jaar op bij een gunstige ligging op het zuiden. De werkelijke opbrengst hangt af van hellingshoek, schaduw en oriëntatie. Een paneel op het oosten of westen levert ongeveer 10 tot 15 procent minder.
De opbrengst wordt altijd berekend over een gemiddeld jaar. In een zonnig jaar kan dit hoger uitvallen, in een bewolkt jaar lager. Daarom reken je altijd met de bandbreedte van 340 tot 400 kWh per paneel en niet met een eenmalig meetjaar.
Concreet voorbeeld: bij 380 kWh opbrengst per paneel heb je voor 2.500 kWh verbruik theoretisch zeven panelen nodig. In de praktijk kies je vaak een klein overschot om toekomstige verhogingen op te vangen.
Het benodigde vermogen en aantal panelen bepalen
Deel je jaarverbruik door de verwachte opbrengst per paneel. Bij 2.500 kWh en 380 kWh per paneel kom je uit op ongeveer 6,6 panelen, dus zeven panelen in de praktijk. Houd daarbij rekening met de omvormer die iets kleiner of even groot mag zijn als het totale paneelvermogen.
Een tabel helpt om snel te zien wat verschillende huishoudens ongeveer nodig hebben. De berekening blijft altijd indicatief omdat verbruik en opbrengst per situatie verschillen.
| Huishouden | Jaarverbruik | Aantal panelen (bij 380 kWh) |
|---|---|---|
| 1 persoon | 1.600 kWh | 5 |
| 2 personen | 2.500 kWh | 7 |
| 2 kinderen | 4.300 kWh | 12 |
* toelichting: de tabel gebruikt gemiddelde verbruikscijfers en een opbrengst van 380 kWh per paneel. Werkelijke aantallen kunnen afwijken door dakoppervlak en schaduw.
Rekening houden met de salderingsregeling tot 2026
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 procent salderen. Dat betekent dat elke teruggeleverde kWh volledig wordt weggestreept tegen je verbruik. Daardoor is de terugverdientijd nu nog relatief kort en aantrekkelijk.
De regeling stopt per 1 januari 2027 in één keer. Vanaf dat moment kun je niet meer salderen en ontvang je alleen een terugleververgoeding van je leverancier. Dit maakt een juiste dimensionering belangrijker, omdat overtollige stroom minder oplevert.
Concreet voorbeeld: met 2.500 kWh verbruik en 2.800 kWh opbrengst lever je nu nog 300 kWh terug die volledig worden gesaldeerd. Na 2026 krijg je daarvoor alleen de terugleververgoeding, vaak 3 tot 8 cent per kWh.
Wat verandert er vanaf 2027 bij teruglevering
Vanaf 2027 rekenen vrijwel alle leveranciers terugleverkosten. Dit kan een vast bedrag per jaar zijn of een tarief per teruggeleverde kWh. Daardoor wordt het financieel aantrekkelijker om eigen opgewekte stroom direct zelf te gebruiken.
Een thuisbatterij kan helpen om meer zelfverbruik te realiseren, maar kent geen landelijke subsidie. De terugverdientijd van een batterij is daarom langer en alleen interessant als je veel overdag verbruikt of een dynamisch contract hebt.
Concreet voorbeeld: bij 300 kWh teruglevering en 0,05 euro terugleververgoeding ontvang je 15 euro. Met terugleverkosten van 0,02 euro per kWh betaal je 6 euro, waardoor de netto opbrengst daalt naar 9 euro.
De rol van een dynamisch energiecontract
Bij een dynamisch contract wordt stroom per uur afgerekend tegen de EPEX-prijs. Negatieve prijzen komen voor; dan krijg je geld toe als je verbruikt. Teruglevering gebeurt echter tegen de marktprijs van dat uur zonder energiebelasting en btw.
Dit contract past goed bij zonnepanelen als je verbruik kunt verschuiven naar uren met lage of negatieve prijzen. Huishoudens die overdag veel thuis zijn of een slimme laadpaal of warmtepomp hebben, profiteren hier het meest van.
Concreet voorbeeld: op een uur met een negatieve prijs van -0,05 euro per kWh betaal je voor 5 kWh verbruik niets, maar krijg je zelfs 0,25 euro terug. Teruglevering op datzelfde uur levert echter alleen de marktprijs op.
Praktische stappen om je installatie te dimensioneren
Begin met het verzamelen van twaalf maanden verbruiksdata. Kijk daarna naar dakoppervlak, oriëntatie en eventuele schaduw. Vraag offertes aan bij meerdere installateurs en vergelijk niet alleen prijs maar ook opbrengstgaranties en omvormermerk.
Controleer of je dak geschikt is voor het aantal panelen dat je nodig hebt. Soms is een kleiner aantal panelen met een hoger rendement per paneel voordeliger dan een maximale bezetting. Laat altijd een technische schouw uitvoeren.
Concreet voorbeeld: een dak met 25 m2 vrije ruimte kan ongeveer acht panelen van 2 m2 bevatten. Bij 380 kWh per paneel levert dit 3.040 kWh op, voldoende voor een verbruik van 2.500 kWh plus enige marge.
Veelvoorkomende misvattingen en aandachtspunten
Veel mensen rekenen met een te hoge opbrengst per paneel of vergeten dat de salderingsregeling stopt. Anderen kiezen een te grote installatie zonder rekening te houden met toekomstige terugleverkosten. Dit leidt tot teleurstelling over de werkelijke besparing.
Ook wordt vaak vergeten dat de 0 procent btw-regeling alleen geldt voor de aankoop en installatie van de panelen zelf. Een thuisbatterij valt hier niet onder en de ISDE-subsidie geldt evenmin voor zonnepanelen.
Concreet voorbeeld: iemand die acht panelen plaatst voor 3.040 kWh opbrengst terwijl het verbruik 2.000 kWh bedraagt, levert 1.040 kWh terug. Na 2027 levert dit minder op dan verwacht als de terugleververgoeding laag is.
Veelgestelde vragen
Hoeveel panelen heb ik nodig bij 3.000 kWh verbruik?
Deel 3.000 door 380 kWh per paneel. Dat geeft ongeveer acht panelen als richtlijn.
Wat gebeurt er met mijn overschot na 2026?
Je mag niet meer salderen en ontvangt alleen een terugleververgoeding van je leverancier, vaak lager dan het tarief dat je betaalt.
Is een dynamisch contract gunstig met zonnepanelen?
Ja, als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren en je teruglevering beperkt. Anders kan het juist nadelig uitpakken.
Moet ik een thuisbatterij nemen?
Een batterij is pas interessant als je veel eigen stroom direct wilt gebruiken of een dynamisch contract hebt. Zonder subsidie is de terugverdientijd lang.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.