Op je energierekening bepaalt de leverancier het variabele leveringstarief inclusief inkoop en marge, terwijl de netbeheerder de vaste netbeheerkosten in rekening brengt. De overheid voegt daar energiebelasting en btw aan toe. Daardoor bestaat de totale prijs uit vier duidelijke onderdelen die je apart kunt herkennen en beïnvloeden.
De opbouw van de energieprijs
De totale prijs die je betaalt voor stroom en gas bestaat uit de inkoopprijs die de leverancier betaalt, plus energiebelasting, 21 procent btw en de netbeheerkosten. De leverancier rekent alleen over het variabele deel, terwijl de netbeheerder een vast bedrag per jaar in rekening brengt dat losstaat van je verbruik. Dit onderscheid blijft ook in 2026 ongewijzigd.
Met de richtprijs van 0,26 euro per kWh stroom en 1,42 euro per kubieke meter gas reken je het totale effect eenvoudig door. Een huishouden met 2.500 kWh stroom betaalt dan ongeveer 650 euro aan variabele kosten, exclusief de vaste netbeheerkosten en belastingdelen. De werkelijke prijs verschilt per contract en leverancier.
Controleer altijd je eigen jaarnota om te zien welk deel naar de leverancier gaat en welk deel naar de netbeheerder. Zo weet je precies waar je kunt besparen door over te stappen of je verbruik te verlagen via een gemiddeld stroomverbruik huishouden.
Wat doet de energieleverancier
De leverancier koopt stroom en gas in op de groothandelsmarkt en rekent daar een marge bovenop. Dit leveringstarief is het enige deel dat je kunt beïnvloeden door over te stappen of een dynamisch contract te kiezen. De leverancier int ook de energiebelasting en btw, maar draagt deze af aan de Belastingdienst.
Bij een dynamisch contract rekent de leverancier af op uurtarieven voor stroom en dagprijzen voor gas. Negatieve uurprijzen komen voor, waardoor je soms geld toe krijgt bij verbruik. Teruglevering wordt alleen tegen de marktprijs van dat uur vergoed, zonder energiebelasting en btw.
Een gezin met 4.300 kWh verbruik betaalt bij 0,26 euro per kWh ongeveer 1.118 euro aan de leverancier voor de stroom alleen. Dit bedrag daalt als je overstapt naar een leverancier met lagere inkoopmarge of een dynamisch tarief kiest via bijvoorbeeld Tibber of Frank Energie.
Wat doet de netbeheerder
De netbeheerder zorgt voor het transport van energie via kabels en leidingen en rekent hiervoor vaste netbeheerkosten per jaar. Deze kosten zijn onafhankelijk van je leverancier en hangen af van je regio en aansluiting. Ze blijven hetzelfde zolang je dezelfde woning hebt.
De netbeheerkosten dekken onderhoud, uitbreiding en het meten van je verbruik via de slimme meter. Je betaalt deze kosten altijd, ook als je geen energie afneemt. Ze maken meestal 20 tot 30 procent van de totale rekening uit.
Voor een gemiddelde woning bedragen de netbeheerkosten enkele honderden euro’s per jaar. Dit vaste bedrag verandert niet door je verbruik of door een lager tarief bij je leverancier, maar wel als je verhuist naar een ander netgebied.
Energiebelasting en btw in 2026
De energiebelasting bedraagt in 2026 0,1108 euro per kWh stroom en 0,7268 euro per kubieke meter gas, inclusief 21 procent btw. Dit tarief is voor iedereen gelijk en wordt geïnd door de leverancier. De belasting is bedoeld om energieverbruik te ontmoedigen en duurzame alternatieven te stimuleren.
Daarnaast geldt de vaste vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar per aansluiting. Deze korting wordt automatisch verrekend op je jaarnota en geldt voor zowel stroom als gas. Na aftrek van deze vermindering daalt je totale belastingbedrag aanzienlijk.
Een huishouden met 2.500 kWh betaalt 277 euro energiebelasting op stroom voordat de vaste vermindering wordt toegepast. Na verrekening van 628,96 euro blijft er vaak een negatief belastingbedrag over dat je terugkrijgt of verrekend ziet worden.
Vergelijking van de prijscomponenten
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Inkoop + marge | Leverancier | Variabel, deel van 0,26 €/kWh |
| Energiebelasting | Overheid via leverancier | 0,1108 €/kWh stroom |
| Netbeheerkosten | Netbeheerder | Vast bedrag per jaar |
| Vaste vermindering | Belastingteruggave | 628,96 € per jaar |
* Bedragen berekend met richtprijzen; werkelijke bedragen verschillen per contract en regio.
Invloed op teruglevering en saldering
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 procent salderen. Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling in één keer. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding van je leverancier, vaak 1 tot 3 cent per kWh, of soms een vast bedrag per jaar.
Een installatie van 10 panelen levert ongeveer 3.500 tot 4.000 kWh per jaar op. Zonder saldering levert teruglevering minder op, waardoor een thuisbatterij interessanter wordt om zelf opgewekte stroom later te gebruiken. Er is geen landelijke subsidie voor thuisbatterijen.
0 procent btw geldt nog steeds op de aanschaf en installatie van zonnepanelen. Dit verlaagt de investering, maar de terugverdientijd loopt op na 2026 omdat de salderingsopbrengst wegvalt. Reken daarom altijd met een periode van 5 tot 9 jaar of langer.
Hoe vind je je actuele tarieven
Kijk op je jaarnota of in de app van je leverancier voor de exacte verdeling tussen leveringstarief, netbeheerkosten en belasting. De richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per kubieke meter helpt je om een indicatie te maken, maar je eigen contract bepaalt de werkelijke kosten.
Vergelijk leveranciers op onafhankelijke sites en let daarbij specifiek op het leveringstarief exclusief belasting. De netbeheerkosten kun je niet beïnvloeden door overstappen, maar wel door te kiezen voor een woning in een ander netgebied bij verhuizing.
Een slimme meter registreert automatisch je verbruik en teruglevering, zodat je geen standen meer hoeft door te geven. Dit maakt het makkelijker om precies te zien hoeveel je aan de leverancier en hoeveel je aan de netbeheerder betaalt.
Veelgestelde vragen
Wie bepaalt de hoogte van de netbeheerkosten?
De netbeheerder bepaalt de hoogte van de netbeheerkosten op basis van tarieven die de Autoriteit Consument & Markt goedkeurt. Deze kosten zijn vast per aansluiting en regio en veranderen niet door je keuze van leverancier.
Kan ik de energiebelasting verlagen?
De energiebelasting is een vast tarief per kWh of m3 en wordt landelijk bepaald. Je kunt alleen je verbruik verlagen om minder belasting te betalen, bijvoorbeeld door apparaten zoals een warmtepomp of ledlamp te gebruiken.
Wat verandert er per 2027 voor teruglevering?
Per 1 januari 2027 stopt saldering volledig. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding van je leverancier, vaak lager dan het tarief dat je betaalt. Een wat kost 1 kWh stroom pagina helpt je om dit effect te berekenen.
Moet ik altijd een slimme meter hebben?
Een slimme meter is verplicht bij nieuwe aansluitingen en bij vervanging. Hij registreert verbruik en teruglevering automatisch, waardoor je geen meterstanden meer hoeft door te geven en je verbruik beter kunt volgen.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.