Of verlengen of overstappen slimmer is, hangt af van je huidige tarief, verbruik en de contractvoorwaarden. Verlengen kan gemak bieden, maar overstappen leidt vaak tot lagere kosten als je vergelijkt op basis van de opbouw energieprijs (inkoop + energiebelasting + btw + netbeheerkosten). Met een gemiddeld huishouden van 2.500 kWh en 1.100 m3 reken je met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3; werkelijke tarieven verschillen per leverancier en moment.
Hoe is de energieprijs opgebouwd?
De totale prijs die je betaalt bestaat uit vier delen: de inkoopprijs van stroom of gas, de energiebelasting, 21 procent btw daarover en de netbeheerkosten. De energiebelasting 2026 bedraagt EUR 0,1108 per kWh voor stroom en EUR 0,7268 per m3 voor gas. Daarnaast ontvang je een vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar per aansluiting.
Deze structuur geldt voor alle contractvormen. Bij een vast contract ligt het tarief voor een bepaalde periode vast, terwijl een variabel contract meebeweegt met de markt. Een dynamisch contract rekent per uur voor stroom en per dag voor gas. De netbeheerkosten zijn een vast jaarbedrag en veranderen niet door verlengen of overstappen.
Voor een gemiddeld huishouden met 2.500 kWh stroom komt de energiebelasting inclusief btw neer op ongeveer EUR 277 per jaar. De vaste vermindering haalt daar EUR 629 vanaf, zodat je netto vaak een teruggave overhoudt voordat de inkoopprijs en netbeheerkosten worden opgeteld.
Wat houdt verlengen bij je huidige leverancier in?
Verlengen betekent dat je een nieuw contract afsluit bij dezelfde leverancier, vaak tegen een tarief dat de leverancier aanbiedt op het moment van verlengen. Dit tarief kan hoger of lager uitvallen dan je huidige tarief, afhankelijk van de marktontwikkeling. Je hoeft geen meterstanden door te geven als je een slimme meter hebt.
Het voordeel is gemak: je contract loopt door zonder overstap. Het nadeel is dat je niet automatisch het scherpste tarief krijgt. Sommige leveranciers rekenen al terugleverkosten bij veel teruglevering, grofweg 1 tot 3 cent per kWh of een vast bedrag per jaar. Na 31 december 2026 verandert dit verder omdat de salderingsregeling stopt.
Rekenvoorbeeld: bij 2.500 kWh en een richtprijs van EUR 0,26 per kWh betaal je EUR 650 aan stroom. Als je verlengt tegen een tarief dat 2 cent hoger ligt, stijgen de kosten met EUR 50 per jaar. De vaste vermindering energiebelasting blijft EUR 628,96, ongeacht of je verlengt of overstapt.
Wat verandert er als je overstapt?
Overstappen houdt in dat je een nieuw contract afsluit bij een andere leverancier. Je kunt kiezen voor vast, variabel of dynamisch. Bij dynamische contracten betaal je de uurtarieven voor stroom en dagprijzen voor gas; prijzen kunnen soms negatief zijn. Teruglevering wordt dan vergoed tegen de marktprijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw.
Een overstap kan lonen als de nieuwe leverancier een lager all-in tarief biedt. Let op terugleverkosten, die bij veel leveranciers al gelden en naar verwachting na 2026 breder worden ingevoerd. De salderingsregeling blijft tot en met 31 december 2026 100 procent mogelijk; vanaf 1 januari 2027 kun je niet meer salderen en krijg je alleen een terugleververgoeding.
Voor een huishouden met 1.100 m3 gas en de richtprijs van EUR 1,42 per m3 komt het gasdeel op EUR 1.562 per jaar. Overstappen naar een leverancier met een lager tarief kan hier tientallen euro’s per jaar schelen, maar de besparing hangt af van het verschil in inkoopprijs en eventuele terugleverkosten.
De invloed van zonnepanelen en salderen
Zonnepanelen leveren in Nederland ongeveer 340 tot 400 kWh per paneel per jaar bij goede oriëntatie. Tot en met 31 december 2026 mag je 100 procent salderen. Vanaf 1 januari 2027 vervalt deze mogelijkheid in één keer en ontvang je alleen een terugleververgoeding van je leverancier.
Verlengen of overstappen beïnvloedt vooral hoe gunstig die terugleververgoeding is. Sommige leveranciers rekenen nu al terugleverkosten bij veel teruglevering. Een dynamisch contract kan in uren met negatieve prijzen voordelig zijn voor verbruik, maar teruglevering wordt dan tegen de lage of negatieve marktprijs vergoed.
Rekenvoorbeeld: 10 panelen leveren circa 3.700 kWh per jaar. Zolang je mag salderen, bespaar je EUR 962 tegen de richtprijs van EUR 0,26 per kWh. Na 2026 daalt de waarde van teruggeleverde stroom, waardoor een thuisbatterij interessanter kan worden om eigen verbruik te verhogen.
Vergelijking van vaste, variabele en dynamische contracten
| Contracttype | Tariefstructuur | Teruglevering | Geschikt bij |
|---|---|---|---|
| Vast | Vast tarief voor 1 of 3 jaar | Vaak met terugleverkosten | Voorspelbaar verbruik |
| Variabel | Elke 6 maanden aanpassing | Afhankelijk van leverancier | Flexibiliteit gewenst |
| Dynamisch | Uur- en dagprijzen | Marktprijs per uur | Veel verbruik op goedkope uren |
* De tabel toont de algemene kenmerken. Werkelijke tarieven en terugleverkosten verschillen per leverancier en contract.
Een vast contract geeft zekerheid over de inkoopprijs, maar mist de mogelijkheid om te profiteren van dalende prijzen. Een dynamisch contract kan in 2026 en later aantrekkelijk zijn als je verbruik kunt verschuiven naar uren met lage of negatieve prijzen. De energiebelasting en de vaste vermindering blijven in alle gevallen gelijk.
Voor een gezin met 4.300 kWh verbruik maakt een dynamisch contract het mogelijk om op goedkope uren extra te verbruiken, bijvoorbeeld met een warmtepomp of warmtepompdroger. De terugverdientijd van zonnepanelen loopt na 2026 op omdat salderen stopt.
Praktische stappen om te beslissen
Begin met het noteren van je huidige tarief en jaarverbruik. Vergelijk dat met aanbiedingen van andere leveranciers op basis van dezelfde verbruikscijfers. Houd rekening met eventuele terugleverkosten en de datum waarop je contract afloopt.
Controleer of je een slimme meter hebt; die registreert verbruik en teruglevering automatisch. Kijk ook naar je apparaten: een cv-ketel, elektrische boiler of airco beïnvloeden je verbruik en daarmee de besparing bij overstappen.
Rekenvoorbeeld: bij 2.500 kWh en EUR 0,26 per kWh is het stroomdeel EUR 650. Een overstap die 1 cent per kWh scheelt, levert EUR 25 per jaar op. De terugverdientijd van een eventuele thuisbatterij wordt korter na 2026 omdat je meer eigen stroom zelf gebruikt in plaats van terug te leveren.
Veelgestelde vragen
Wanneer is verlengen voordeliger dan overstappen?
Verlengen kan voordeliger zijn als je huidige leverancier een scherp tarief biedt en je geen tijd wilt besteden aan vergelijken. De vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 blijft in beide gevallen gelijk.
Wat verandert er precies per 1 januari 2027?
De salderingsregeling stopt volledig. Je mag niet meer salderen en ontvangt alleen een terugleververgoeding. Veel leveranciers zullen dan terugleverkosten rekenen, waardoor de waarde van teruggeleverde stroom daalt.
Is een dynamisch contract altijd goedkoper?
Niet altijd. Je betaalt de actuele uur- en dagprijzen. Als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope momenten, kan het voordelig zijn. Bij veel teruglevering krijg je alleen de marktprijs, exclusief energiebelasting en btw.
Hoe vind ik de actuele tarieven?
Vergelijk aanbiedingen op basis van je eigen verbruik en postcode. Gebruik de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 alleen als rekenvoorbeeld; werkelijke prijzen verschillen per contract en leverancier.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.