Een vast energietarief legt de variabele prijscomponenten (inkoopprijs, energiebelasting en btw) voor de hele contractduur vast. Je weet daardoor exact wat je per kWh stroom en per m³ gas betaalt, ongeacht schommelingen op de groothandelsmarkt. Netbeheerkosten blijven een vast jaarbedrag en de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar geldt voor elke aansluiting.
Wat houdt een vast tarief precies in?
Met een vast tarief spreek je met je leverancier een vaste prijs per kWh stroom en per m³ gas af voor de looptijd van het contract. Deze prijs omvat de inkoopprijs plus energiebelasting en 21% btw. De netbeheerkosten betaal je apart als vast bedrag per jaar, onafhankelijk van je verbruik.
Doordat de leverancier de inkoopprijs voor de contractperiode vastlegt, verandert je variabele tarief niet als de marktprijzen stijgen of dalen. Je betaalt dus altijd hetzelfde tarief per eenheid, zolang je binnen de contractduur blijft. Dit geeft zekerheid over de energiekosten.
Stel dat je een contract afsluit met een vast tarief van EUR 0,26 per kWh. Bij een gemiddeld verbruik van 2.500 kWh betaal je dan 2.500 × 0,26 = EUR 650 aan variabele stroomkosten, exclusief de vaste vermindering energiebelasting die je terugkrijgt.
Hoe is de energieprijs opgebouwd bij een vast tarief?
De totale prijs per kWh of m³ bestaat uit vier delen: de inkoopprijs die de leverancier betaalt, de energiebelasting, 21% btw daarover en de netbeheerkosten. Bij een vast tarief zet de leverancier de eerste drie componenten vast voor de contractduur; de netbeheerkosten zijn sowieso een vast jaarbedrag.
Energiebelasting 2026 bedraagt EUR 0,1108 per kWh stroom en EUR 0,7268 per m³ gas (inclusief 21% btw). Deze bedragen zijn voor iedereen gelijk en worden door de leverancier geïnd. De vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar wordt automatisch verrekend.
Een gezin met twee kinderen verbruikt ongeveer 4.300 kWh. Bij een vast tarief van EUR 0,26 per kWh zijn de variabele stroomkosten 4.300 × 0,26 = EUR 1.118. Na aftrek van de vaste vermindering energiebelasting blijft een netto energiebelastingdeel over dat al in het tarief is verwerkt.
Voordelen van een vast tarief voor je maandlasten
Het grootste voordeel is voorspelbaarheid. Je weet precies wat je per maand kwijt bent aan energie, zolang je verbruik gelijk blijft. Dat helpt bij het opstellen van een huishoudbudget, vooral bij een gemiddeld verbruik van 2.500 kWh en 1.100 m³ gas.
Daarnaast beschermt een vast tarief tegen plotselinge prijsstijgingen op de groothandelsmarkt. Als de inkoopprijzen stijgen, merk jij daar niets van tijdens de contractperiode. De leverancier draagt het risico.
Rekenvoorbeeld: bij 1.100 m³ gasverbruik en een vast tarief dat overeenkomt met de richtprijs van EUR 1,42 per m³ betaal je 1.100 × 1,42 = EUR 1.562. Deze kosten blijven gelijk gedurende de looptijd, ongeacht marktontwikkelingen.
Nadelen en onzekerheden van een vast contract
Een nadeel is dat je niet profiteert van dalende marktprijzen. Als de inkoopprijzen sterk dalen, blijf je het hogere vaste tarief betalen tot het contract afloopt. Overstappen kan alleen tegen een boete of aan het einde van de looptijd.
Daarnaast zijn vaste contracten vaak iets duurder dan variabele contracten op het moment van afsluiten, omdat de leverancier een risico-opslag rekent. De terugverdientijd van maatregelen zoals warmtepomp of zonnepanelen kan daardoor iets langer uitvallen.
Voor een eenpersoonshuishouden met 1.600 kWh verbruik betekent een vast tarief van EUR 0,26 per kWh een jaarbedrag van 1.600 × 0,26 = EUR 416. Bij een dalende marktprijs zou een variabel tarief goedkoper kunnen uitvallen, maar dat is vooraf onzeker.
Vergelijking vast tarief met andere contractvormen
| Tariefvorm | Prijszekerheid | Profiteren van daling | Risico stijging |
|---|---|---|---|
| Vast | Hoog | Nee | Geen |
| Variabel | Laag | Ja | Ja |
| Dynamisch | Geen | Ja (ook negatieve prijzen) | Ja |
* Vergelijking op basis van prijsopbouw en contractkenmerken; werkelijke tarieven verschillen per leverancier en moment van afsluiten.
Een dynamisch contract rekent af op uurtarieven voor stroom en dagprijzen voor gas. Teruglevering gebeurt tegen de marktprijs van dat uur, zonder energiebelasting en btw. Bekende aanbieders zijn onder andere Tibber en Frank Energie.
Bij een gemiddeld huishouden met 2.500 kWh kan een vast tarief dus rust geven, terwijl een dynamisch contract lagere kosten oplevert als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren. De keuze hangt af van je risicobereidheid en flexibiliteit.
Hoe vind je de actuele tarieven en sluit je een vast contract af?
Je vergelijkt vaste tarieven op onafhankelijke vergelijkingsites of via de websites van leveranciers. Let daarbij niet alleen op de prijs per kWh, maar ook op eventuele terugleverkosten en de looptijd van het contract. De richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ helpt om offertes te beoordelen.
Controleer altijd of het tarief inclusief energiebelasting en btw is. Vraag ook naar de hoogte van de netbeheerkosten en de vaste vermindering energiebelasting. Deze posten zijn bij alle leveranciers gelijk, maar worden soms anders gepresenteerd.
Een tweepersoonshuishouden met 2.500 kWh en 1.100 m³ gas kan met een vast tarief op de richtprijzen rekenen op 2.500 × 0,26 + 1.100 × 1,42 = EUR 2.212 aan variabele kosten, minus de vaste vermindering energiebelasting. Dit geeft een helder beeld van de totale jaarkosten.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een vast tarief aantrekkelijk?
Een vast tarief is aantrekkelijk als je prijszekerheid belangrijk vindt en niet wilt dat je energierekening plotseling stijgt. Voor huishoudens met een stabiel verbruik rond het gemiddelde van 2.500 kWh en 1.100 m³ gas biedt het duidelijkheid over de maandlasten.
Kan ik tussentijds overstappen van een vast contract?
Overstappen tijdens een vast contract is meestal alleen mogelijk tegen een boete of aan het einde van de looptijd. De leverancier heeft de inkoopprijs immers voor de gehele periode vastgelegd.
Wat gebeurt er met mijn tarief als de salderingsregeling stopt?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Vanaf dat moment mag je teruggeleverde stroom niet meer volledig wegstrepen. Een vast tarief verandert hierdoor niet, maar de waarde van teruggeleverde stroom daalt omdat je alleen een terugleververgoeding ontvangt.
Worden netbeheerkosten ook vastgezet in een vast tarief?
Netbeheerkosten zijn altijd een vast jaarbedrag en worden niet beïnvloed door de keuze voor een vast of variabel energietarief. Ze staan los van de variabele prijs per kWh of m³ die de leverancier vastlegt.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.