Om kWh en m³ met elkaar te vergelijken reken je vooral via de kosten per eenheid. Met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ bereken je eenvoudig wat een bepaalde hoeveelheid stroom of gas kost. Zo zie je direct welke keuze of besparing het meeste oplevert zonder dat je een fysieke omrekenfactor nodig hebt.
Wanneer is het zinvol om kWh en m³ naast elkaar te zetten?
Je energierekening bevat twee verschillende eenheden: stroom in kilowattuur (kWh) en gas in kubieke meter (m³). Dat maakt het lastig om in één oogopslag te zien waar je het meeste uitgeeft. Door beide eenheden via de richtprijzen om te rekenen naar euro’s, vergelijk je appels met appels.
Stel dat je overweegt een warmtepomp te plaatsen. Dan wil je weten hoeveel extra stroom je gaat gebruiken tegenover de gasbesparing. Met een rekenvoorbeeld op basis van de richtprijzen wordt dat verschil concreet en objectief.
Een ander moment is bij het lezen van je jaarafrekening. Je ziet dan 2.500 kWh en 1.100 m³ staan. Zonder omrekening naar kosten weet je niet welk deel van de rekening het zwaarst weegt.
De opbouw van de energieprijs en waarom richtprijzen handig zijn
De totale prijs die je betaalt bestaat uit inkoopprijs, energiebelasting, 21 % btw en netbeheerkosten. De energiebelasting bedraagt in 2026 EUR 0,1108 per kWh en EUR 0,7268 per m³ inclusief btw. Daar komt nog de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar bij.
Omdat de inkoopprijs per contract en per uur of dag verschilt, werken we met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³. Deze richtprijzen geven een realistisch gemiddelde waarmee je berekeningen kunt maken zonder dat je een actuele marktprijs hoeft op te zoeken.
Door altijd eerst de richtprijs te gebruiken, voorkom je dat je vergelijking scheef loopt door een tijdelijke lage of hoge prijs. Later kun je je eigen tarief invullen voor een preciezere berekening.
Gemiddeld verbruik omrekenen naar jaarlijkse kosten
Een gemiddeld huishouden gebruikt ongeveer 2.500 kWh stroom en 1.100 m³ gas. Met de richtprijzen bereken je de variabele kosten: 2.500 × 0,26 = EUR 650 voor stroom en 1.100 × 1,42 = EUR 1.562 voor gas. Na aftrek van de vaste vermindering energiebelasting resteert een totaal dat je kunt vergelijken met andere huishoudens.
Voor een eenpersoonshuishouden (1.600 kWh en 900 m³) worden de kosten: 1.600 × 0,26 = EUR 416 en 900 × 1,42 = EUR 1.278. Een gezin met twee kinderen (4.300 kWh en 1.700 m³) komt uit op respectievelijk EUR 1.118 en EUR 2.414. Deze voorbeelden laten zien hoe de verhouding tussen stroom- en gaskosten verschilt per huishoudgrootte.
Door deze bedragen naast elkaar te zetten, zie je meteen dat gas in de meeste huishoudens het grootste deel van de energierekening bepaalt.
| Huishouden | Stroom (kWh) | Kosten stroom (EUR) | Gas (m³) | Kosten gas (EUR) |
|---|---|---|---|---|
| 1 persoon | 1.600 | 416 | 900 | 1.278 |
| 2 personen | 2.500 | 650 | 1.100 | 1.562 |
| 2 kinderen | 4.300 | 1.118 | 1.700 | 2.414 |
* Kosten berekend met richtprijs EUR 0,26/kWh en EUR 1,42/m³. Werkelijke bedragen verschillen per leverancier en contract.
Gasverbruik vergelijken met stroomverbruik via kosten
Wil je weten wat een besparing van 200 m³ gas betekent? Dan reken je 200 × 1,42 = EUR 284. Diezelfde EUR 284 kun je ook uitdrukken in stroom: 284 ÷ 0,26 ≈ 1.092 kWh. Zo vergelijk je hoeveel extra stroom je zou mogen gebruiken om quitte te spelen.
Bij een cv-ketel of een warmtepomp helpt deze methode om de financiële impact van een overstap te ramen. Je gebruikt dezelfde richtprijzen, zodat de vergelijking eerlijk blijft.
Let wel: de werkelijke terugverdientijd hangt ook af van de aanschafkosten, eventuele ISDE-subsidie en hoe je verbruik zich ontwikkelt. De omrekening via kosten geeft alleen een indicatie.
Invloed van salderen en teruglevering op je berekeningen
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 % salderen. Dat betekent dat elke kWh die je teruglevert direct wordt weggestreept tegen je verbruik. Vanaf 1 januari 2027 verandert dit: je krijgt alleen een terugleververgoeding en betaalt mogelijk terugleverkosten.
Voor je omrekeningen is dat relevant. Een paneel dat 350 kWh per jaar oplevert, bespaart je nu nog EUR 91 (350 × 0,26). Na 2027 hangt die besparing af van de terugleververgoeding van je leverancier, die lager ligt dan de richtprijs.
Een airco of warmtepompdroger die overdag draait, kan bij een dynamisch contract soms profiteren van lage of negatieve uurprijzen. Ook dat effect reken je eenvoudig om naar euro’s met de richtprijs als uitgangspunt.
Praktische voorbeelden bij dagelijkse apparaten
Een wasmachine verbruikt ongeveer 200 kWh per jaar. Dat kost 200 × 0,26 = EUR 52. Wil je dat vergelijken met gasbesparing, dan komt EUR 52 overeen met ongeveer 37 m³ gas (52 ÷ 1,42).
Een elektrische boiler van 100 liter vraagt meer stroom. Door de jaarlijkse kWh eerst om te rekenen naar euro’s, zie je direct of de investering opweegt tegen de gasbesparing bij een zonneboiler of warmtepompboiler.
Door consequent met dezelfde richtprijzen te werken, voorkom je dat je beslissing gebaseerd is op een momentopname van de energiemarkt.
Veelgestelde vragen
Hoe reken ik mijn gasverbruik om naar euro’s?
Vermenigvuldig het aantal kubieke meters met de richtprijs van EUR 1,42. Voor 1.100 m³ is dat 1.100 × 1,42 = EUR 1.562. Daarna trek je de vaste vermindering energiebelasting af.
Wat verandert er na 2027 bij teruglevering?
Je mag niet meer volledig salderen. Teruggeleverde stroom wordt alleen vergoed tegen de terugleververgoeding van je leverancier en je betaalt mogelijk terugleverkosten. De omrekening naar kosten blijft hetzelfde, maar de opbrengst per kWh daalt.
Kan ik een thuisbatterij meenemen in de berekening?
Een thuisbatterij heeft geen landelijke subsidie. Je berekent de meerwaarde door te kijken hoeveel zelf opgewekte stroom je extra zelf gebruikt in plaats van teruglevert. Vermenigvuldig die kWh met de richtprijs om de besparing in euro’s uit te drukken.
Waar vind ik mijn eigen tarieven?
Kijk op je jaarafrekening of in de app van je leverancier. Daar staan de werkelijke tarieven inclusief energiebelasting en btw. Vervang daarna de richtprijzen in je berekening voor een persoonlijker resultaat.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.