Om energiecontracten goed te vergelijken, begin je met de opbouw van de prijs: inkoopprijs plus energiebelasting, 21 procent btw en netbeheerkosten. Vervolgens kijk je naar contractvorm, terugleververgoedingen en voorwaarden rond salderen tot en met 31 december 2026. Met de richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per kubieke meter reken je zelf door wat een contract voor jouw verbruik betekent. Dit stappenplan helpt je om objectief te kiezen zonder verrassingen.
De opbouw van de energieprijs
De totale prijs die je betaalt voor stroom en gas bestaat uit vier onderdelen. De inkoopprijs is wat de leverancier betaalt op de groothandelsmarkt. Daar bovenop komt de energiebelasting die de overheid heft, gevolgd door 21 procent btw over het geheel. Tot slot betaal je vaste netbeheerkosten per jaar die afhankelijk zijn van je regio en aansluiting.
Voor 2026 bedraagt de energiebelasting inclusief btw 0,1108 euro per kWh stroom en 0,7268 euro per kubieke meter gas. Ieder huishouden krijgt bovendien een vaste vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar per aansluiting. Deze structuur blijft gelijk, ongeacht welk contract je kiest.
Een gemiddeld huishouden verbruikt ongeveer 2.500 kWh stroom en 1.100 kubieke meter gas. Bij de richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per kubieke meter komt het variabele deel uit op 650 euro voor stroom en 1.562 euro voor gas. De werkelijke rekening wijkt af door je eigen contract en de vaste netbeheerkosten.
Soorten energiecontracten
Er bestaan drie hoofdtypes: vaste contracten met een prijs die voor een periode vaststaat, variabele contracten die elke zes maanden kunnen wijzigen en dynamische contracten waarbij de prijs per uur of per dag volgt. Vaste contracten geven zekerheid maar beperken flexibiliteit als de markt daalt.
Dynamische contracten rekenen stroom af op uurtarieven van de EPEX-beurs en gas op dagprijzen. Uurprijzen kunnen soms negatief zijn, waardoor je geld toe krijgt bij verbruik. Teruglevering wordt vergoed tegen de marktprijs van dat uur zonder energiebelasting en btw. Bekende aanbieders zijn Tibber, Frank Energie en ANWB Energie.
Een gezin met twee kinderen dat 4.300 kWh verbruikt, betaalt bij de richtprijs 1.118 euro aan variabele stroomkosten. Bij een dynamisch contract kan dit lager uitvallen als je verbruik verschuift naar goedkope uren, maar hoger als je op dure momenten gebruikt. De keuze hangt af van je flexibiliteit.
Stappenplan om contracten te vergelijken
Begin met het vaststellen van je jaarverbruik via de slimme meter of jaarafrekening. Noteer zowel verbruik als eventuele teruglevering. Vergelijk vervolgens de totale jaarkosten inclusief vaste netbeheerkosten en de vaste vermindering energiebelasting.
Kijk daarna naar de voorwaarden rond teruglevering. Sommige leveranciers rekenen al 1 tot 3 cent per teruggeleverde kWh of een vast bedrag per jaar. Vanaf 1 januari 2027 kun je niet meer volledig salderen en geldt alleen een terugleververgoeding.
Controleer ten slotte de opzegtermijn en eventuele boetes bij tussentijdse overstap. Maak een tabel met drie contracten en reken de totale kosten uit voor jouw verbruik. Zo zie je direct welk contract het voordeligst is bij jouw patroon.
Salderen en teruglevering tot en met 2026
Tot en met 31 december 2026 mag je 100 procent salderen. Dat betekent dat elke teruggeleverde kWh direct wordt weggestreept tegen je verbruik. Dit maakt zonnepanelen aantrekkelijk omdat je de volle 0,26 euro per kWh bespaart.
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling in één keer. Je krijgt dan alleen een terugleververgoeding van je leverancier per teruggeleverde kWh. Die vergoeding ligt meestal lager dan de inkoopprijs plus belastingen, waardoor zelfverbruik belangrijker wordt.
Een installatie van tien panelen levert ongeveer 3.700 kWh per jaar op. Zonder saldering bespaar je alleen op de momenten dat je de stroom direct gebruikt. Een gemiddeld huishouden kan daardoor langer doen over de terugverdientijd van 5 tot 9 jaar.
Dynamische contracten en slimme sturing
Met een dynamisch contract betaal je de werkelijke marktprijs per uur. Negatieve prijzen komen voor als er veel wind of zon is. Je kunt dan geld toe krijgen als je op dat moment verbruikt, bijvoorbeeld met een warmtepomp of elektrische boiler.
Teruglevering wordt vergoed tegen de actuele marktprijs zonder energiebelasting en btw. Bij veel teruglevering rekenen leveranciers vaak al terugleverkosten. Een slimme meter is verplicht om uurstanden correct te registreren.
Een huishouden dat 2.500 kWh verbruikt en 1.000 kWh teruglevert, betaalt bij de richtprijs 650 euro aan stroom. Bij een dynamisch contract kan dit 50 tot 150 euro lager uitvallen als verbruik en teruglevering slim worden getimed. Zonder sturing kan het ook hoger uitvallen.
Kosten berekenen met richtprijzen
Gebruik altijd de richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per kubieke meter om contracten eerlijk te vergelijken. Tel daar de energiebelasting, btw en vaste netbeheerkosten bij op en trek de vaste vermindering eraf. Zo krijg je een realistisch totaalbeeld.
Een eenpersoonshuishouden met 1.600 kWh en 900 kubieke meter betaalt bij de richtprijzen 416 euro aan stroom en 1.278 euro aan gas. Na aftrek van de vaste vermindering van 628,96 euro blijft een variabel deel over dat je kunt vergelijken tussen leveranciers.
Een overzicht van de kosten per kWh helpt om de verschillen tussen contracten snel te zien. Let ook op eenmalige actiekortingen die na het eerste jaar verdwijnen.
| Contracttype | Stroomtarief | Gastarief | Teruglevering | Flexibiliteit |
|---|---|---|---|---|
| Vast | Vast voor 1-3 jaar | Vast voor 1-3 jaar | Vaak lager na 2026 | Laag |
| Variabel | Elke 6 maanden | Elke 6 maanden | Afhankelijk van leverancier | Middel |
| Dynamisch | Per uur (EPEX) | Per dag | Marktprijs per uur | Hoog |
* Voorbeeld op basis van richtprijzen; werkelijke tarieven verschillen per leverancier en contract.
Veelgestelde vragen
Wanneer stopt de salderingsregeling precies?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Tot en met 31 december 2026 mag je nog 100 procent salderen. Daarna geldt alleen een terugleververgoeding per kWh.
Hoe reken ik mijn eigen kosten uit?
Neem je jaarverbruik, vermenigvuldig met 0,26 euro per kWh of 1,42 euro per kubieke meter en tel energiebelasting en netbeheerkosten erbij. Trek daarna de vaste vermindering van 628,96 euro af.
Zijn dynamische contracten altijd goedkoper?
Niet altijd. Ze kunnen voordeliger zijn als je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren, maar duurder als je op dure momenten verbruikt. De terugverdientijd van aanpassingen zoals een thuisbatterij is vaak lang.
Moet ik rekening houden met terugleverkosten?
Ja. Sommige leveranciers rekenen nu al 1 tot 3 cent per teruggeleverde kWh of een vast bedrag. Vanaf 2027 zullen vrijwel alle leveranciers dergelijke kosten hanteren.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.