Een gemiddeld 4-persoonsgezin verbruikt ongeveer 4.300 kWh stroom en 1.700 m³ gas per jaar. Met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m³ komt de energierekening daarmee rond de EUR 3.532 uit, voordat de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 wordt verrekend. Dit artikel laat exact zien hoe die bedragen tot stand komen en wat je kunt doen om ze te beïnvloeden.
Wat verbruikt een 4-persoonsgezin precies per jaar?
Volgens Nibud en Milieu Centraal ligt het gemiddelde verbruik van een gezin met twee kinderen op 4.300 kWh stroom en 1.700 m³ gas. Dit is hoger dan bij een eenpersoonshuishouden (1.600 kWh en 900 m³) of een tweepersoonshuishouden (2.500 kWh en 1.100 m³) omdat er meer bewoners zijn die tegelijkertijd apparaten gebruiken.
Het verbruik ontstaat vooral door verwarming, warm water, koken, verlichting en huishoudelijke apparaten. Een groter gezin gebruikt vaker de wasmachine, droger en vaatwasser, wat het totale stroomverbruik opdrijft. Gas wordt vooral gebruikt voor de cv-ketel en het fornuis.
Concreet voorbeeld: bij 4.300 kWh à EUR 0,26 per kWh betaal je EUR 1.118 aan stroom. Bij 1.700 m³ gas à EUR 1,42 per m³ komt daar EUR 2.414 bij, samen EUR 3.532 voordat de vaste vermindering wordt toegepast.
Hoe is de energieprijs precies opgebouwd?
De totale prijs die je betaalt bestaat uit vier delen: de inkoopprijs van je leverancier, de energiebelasting, 21% btw daarover en de netbeheerkosten. De netbeheerkosten zijn een vast bedrag per jaar en verschillen per regio, maar de andere componenten zijn grotendeels afhankelijk van je verbruik.
De energiebelasting 2026 bedraagt EUR 0,1108 per kWh stroom en EUR 0,7268 per m³ gas, inclusief btw. Deze tarieven gelden voor alle huishoudens gelijk en worden jaarlijks vastgesteld door de Belastingdienst. De inkoopprijs zelf varieert per contract en kan bij dynamische contracten per uur of per dag verschillen.
Concreet voorbeeld: van de EUR 0,26 per kWh die je betaalt, gaat ongeveer EUR 0,1108 naar energiebelasting. De resterende EUR 0,1492 bestaat uit inkoop, btw en een deel van de netbeheerkosten. Bij 4.300 kWh is dat EUR 476 aan energiebelasting alleen al.
De vaste vermindering energiebelasting en wat die betekent
Elke elektriciteitsaansluiting krijgt jaarlijks een vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 terug. Dit bedrag wordt automatisch verrekend op je jaarafrekening en geldt ongeacht je verbruik of contractvorm. Het is bedoeld als tegemoetkoming in de vaste lasten.
De vermindering geldt alleen voor de stroomaansluiting en niet voor gas. Bij een 4-persoonsgezin met 4.300 kWh verbruik levert dit een duidelijke verlaging op van de totale rekening. Zonder deze korting zou de energierekening dus EUR 628,96 hoger uitvallen.
Concreet voorbeeld: de bruto energiekosten van EUR 3.532 worden verminderd met EUR 628,96, waardoor de netto jaarnota uitkomt op ongeveer EUR 2.903. Dit geldt voor vrijwel alle huishoudens met een standaard aansluiting.
Salderen tot 2027 en wat er daarna verandert
Tot en met 31 december 2026 mag je 100% salderen. Dat betekent dat elke kWh die je teruglevert volledig wordt weggestreept tegen je verbruik. Vanaf 1 januari 2027 stopt deze regeling in één keer en krijg je alleen nog een terugleververgoeding van je leverancier.
Veel leveranciers rekenen nu al terugleverkosten bij grote hoeveelheden teruglevering. Deze kosten liggen vaak tussen de 1 en 3 cent per kWh of bestaan uit een vast jaarbedrag. Na 2027 zullen vrijwel alle leveranciers dergelijke kosten hanteren omdat salderen niet meer mogelijk is.
Concreet voorbeeld: met 10 zonnepanelen (ongeveer 4.000 Wp) lever je jaarlijks circa 3.400-4.000 kWh terug. Tot 2027 bespaar je daar volledig mee; vanaf 2027 ontvang je alleen een terugleververgoeding en betaal je mogelijk terugleverkosten.
Zonnepanelen en de terugverdientijd na 2027
Een modern paneel van 400-450 Wp levert in Nederland gemiddeld 340-400 kWh per jaar op bij een gunstige ligging. De 0% btw-regeling op aankoop en installatie blijft ook in 2026 van kracht, wat de investering lager maakt.
De terugverdientijd ligt momenteel grofweg tussen de 5 en 9 jaar. Na het einde van de salderingsregeling wordt deze periode langer omdat je minder voordeel haalt uit teruggeleverde stroom. Een thuisbatterij kan dan helpen om meer zelf opgewekte stroom zelf te gebruiken.
Concreet voorbeeld: bij een investering van EUR 5.000 in 12 panelen en een jaaropbrengst van 4.200 kWh bespaar je tot 2027 ongeveer EUR 1.092 per jaar. Na 2027 daalt die besparing afhankelijk van de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten.
Warmtepomp als vervanger van gasverbruik
Een hybride warmtepomp werkt samen met de cv-ketel en bespaart vooral op gas. Een all-electric warmtepomp vervangt gas volledig. De ISDE-subsidie bedraagt voor een hybride warmtepomp ongeveer EUR 1.950 tot EUR 3.000 en voor een lucht/water-warmtepomp EUR 1.950 tot EUR 3.750.
De besparing hangt af van de SCOP-waarde van de warmtepomp en hoe goed de woning is geïsoleerd. Zonder voldoende isolatie blijft het gasverbruik hoger dan nodig. De subsidie geldt niet voor een thuisbatterij of voor zonnepanelen.
Concreet voorbeeld: bij vervanging van 1.200 m³ gas door een hybride warmtepomp bespaar je EUR 1.704 aan gas, maar je verbruikt extra stroom. De netto besparing hangt af van de SCOP en de isolatiewaarde van de woning.
Stappenplan om je eigen verbruik inzichtelijk te maken
Begin met het installeren van een slimme meter als die er nog niet is. Deze meter registreert zowel verbruik als teruglevering en stuurt de standen automatisch door. Daarna kun je via je leverancier of een app je uur- of maandverbruik bekijken.
Vergelijk je verbruik met de gemiddelden van Nibud en Milieu Centraal voor een gezin van jouw grootte. Kijk specifiek naar de maanden met hoogste gas- of stroomverbruik om te zien waar de grootste posten zitten.
Concreet voorbeeld: noteer drie maanden je dagelijkse meterstanden. Vermenigvuldig het gemiddelde maandverbruik met twaalf om een jaarprognose te maken. Vergelijk dit met 4.300 kWh en 1.700 m³ om te zien of je boven of onder het gemiddelde zit.
Veelgemaakte fouten bij het verlagen van energiekosten
Veel huishoudens kijken alleen naar de kale stroomprijs en vergeten dat energiebelasting en btw een groot deel van de rekening uitmaken. Hierdoor lijkt een dynamisch contract soms voordeliger dan het in werkelijkheid is wanneer je ook teruglevert.
Een andere fout is het plaatsen van zonnepanelen zonder na te denken over toekomstige terugleverkosten. Na 2027 kan een overschot aan teruglevering juist geld kosten in plaats van opleveren. Ook wordt isolatie vaak vergeten bij de aanschaf van een warmtepomp, waardoor de besparing tegenvalt.
Concreet voorbeeld: een gezin dat 5.000 kWh teruglevert na 2027 en 2 cent per kWh terugleverkosten betaalt, is EUR 100 per jaar extra kwijt. Dat bedrag was er voor 2027 niet geweest door volledige saldering.
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Stroom | 4.300 kWh × EUR 0,26 | EUR 1.118 |
| Gas | 1.700 m³ × EUR 1,42 | EUR 2.414 |
| Energiebelasting (stroom) | 4.300 kWh × EUR 0,1108 | EUR 476 |
| Vaste vermindering | Per aansluiting per jaar | EUR -628,96 |
* Toelichting: de tabel toont de opbouw op basis van de richtprijzen en de energiebelasting 2026. Werkelijke bedragen verschillen per leverancier en contract.
Veelgestelde vragen
Hoeveel stroom en gas gebruikt een 4-persoonsgezin gemiddeld?
Een gezin met twee kinderen verbruikt gemiddeld 4.300 kWh stroom en 1.700 m³ gas per jaar volgens Nibud en Milieu Centraal.
Stopt de salderingsregeling echt in één keer?
Ja, per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling volledig. Daarna geldt alleen nog een terugleververgoeding van je leverancier.
Krijg ik subsidie voor zonnepanelen?
Er geldt 0% btw op aankoop en installatie. De ISDE-subsidie geldt niet voor zonnepanelen, wel voor warmtepompen en isolatie.
Wanneer wordt een thuisbatterij interessant?
Een thuisbatterij wordt vooral interessant vanaf 2027 omdat je dan meer voordeel haalt uit zelfgebruik in plaats van teruglevering tegen lagere vergoedingen.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.