Op zeer koude dagen daalt het rendement van de warmtepomp, waardoor de cv-ketel automatisch bijspringt om voldoende warmte te leveren. Dit gebeurt meestal onder de 2 tot 5 graden buitentemperatuur, afhankelijk van het systeem en de isolatie van je woning. Je bespaart daardoor nog steeds gas ten opzichte van een volledige cv-ketel, maar het gasverbruik loopt op als het langere tijd vriest.
Hoe werkt een hybride warmtepomp in het algemeen?
Een hybride warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en gebruikt elektriciteit om die warmte naar binnen te brengen. De cv-ketel blijft aanwezig als back-up en springt alleen in wanneer de warmtepomp alleen niet voldoende kan leveren. Dit systeem is vooral geschikt voor woningen die nog niet volledig geïsoleerd zijn.
De warmtepomp werkt het efficiëntst bij milde temperaturen. Hoe kouder het wordt, hoe meer elektriciteit nodig is om dezelfde hoeveelheid warmte te produceren. De SCOP-waarde geeft aan hoe zuinig het apparaat gemiddeld over een jaar is, maar die waarde daalt op individuele koude dagen.
Een concreet voorbeeld: bij een buitentemperatuur van 7 graden kan de warmtepomp met een SCOP van 4 nog 4 kWh warmte produceren per kWh stroom. Bij min 5 graden kan diezelfde warmtepomp nog maar een SCOP van ongeveer 2 halen, waardoor de ketel eerder inschakelt.
Wanneer springt de cv-ketel precies bij?
De cv-ketel wordt ingeschakeld zodra de warmtepomp de gevraagde aanvoertemperatuur niet meer haalt of wanneer het rendement te laag wordt. Dit gebeurt meestal automatisch via de regeling van het systeem. De meeste installateurs stellen de bivalentietemperatuur in tussen 2 en 5 graden, afhankelijk van je isolatie en radiatoren.
Op dagen met matige vorst (rond het vriespunt) draait de warmtepomp vaak nog grotendeels zelfstandig. Pas bij strenge vorst of langdurige kou neemt de cv-ketel een groter deel van de warmteproductie over. Dit voorkomt dat de warmtepomp overbelast raakt en zorgt voor comfort in huis.
Rekenvoorbeeld: stel dat je woning op een dag met 0 graden 40 kWh warmte nodig heeft. Bij een SCOP van 2,5 gebruikt de warmtepomp 16 kWh stroom (16 × 0,26 = 4,16 euro). Als de ketel 20 kWh van die warmte levert, kost dat ongeveer 1,4 m³ gas (1,4 × 1,42 = 1,99 euro). Samen kom je lager uit dan een volledige cv-ketel.
Verbruik en kosten op koude dagen vergeleken
Het gemiddelde huishouden verbruikt jaarlijks ongeveer 1.100 m³ gas. Een hybride warmtepomp reduceert dit verbruik, maar op koude dagen blijft een deel gas nodig. De exacte besparing hangt af van hoe vaak en hoe lang de ketel bijspringt.
De richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per m³ helpt om de kosten te vergelijken. Elektriciteit is per kWh duurder dan gas per m³, maar omdat de warmtepomp meerdere kWh warmte per kWh stroom levert, blijft er vaak een voordeel.
| Temperatuur | Warmtepomp aandeel | Cv-ketel aandeel | Voorbeeldkosten per dag |
|---|---|---|---|
| 7 °C | 90 % | 10 % | 3,80 euro |
| 0 °C | 60 % | 40 % | 5,10 euro |
| -5 °C | 30 % | 70 % | 6,40 euro |
* Kosten berekend met richtprijzen 0,26 euro/kWh en 1,42 euro/m³ en een dagelijkse warmtevraag van 40 kWh. Werkelijke waarden verschillen per woning en contract.
Invloed van isolatie en installatie-instellingen
Goede isolatie zorgt ervoor dat de warmtepomp langer zelfstandig kan werken, ook bij lagere temperaturen. Slecht geïsoleerde woningen of woningen met kleine radiatoren hebben vaker de cv-ketel nodig. Een installateur kan de bivalentietemperatuur aanpassen, maar een te lage instelling kan leiden tot hoger elektriciteitsverbruik.
Het is daarom belangrijk om eerst isolatiemaatregelen te nemen voordat je een hybride warmtepomp laat plaatsen. De ISDE-subsidie geldt voor de warmtepomp zelf en kan oplopen tot enkele duizenden euro’s, afhankelijk van het type.
Een voorbeeld: een woning met matige isolatie verbruikt op een koude dag 15 m³ gas met alleen een cv-ketel. Met een hybride warmtepomp daalt dit naar 6 m³ gas plus 12 kWh stroom, wat neerkomt op een kostenbesparing van ongeveer 3 euro die dag.
Wat verandert er na het einde van de salderingsregeling?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Dit heeft vooral invloed op huishoudens met zonnepanelen. Zonder saldering wordt teruggeleverde stroom minder aantrekkelijk, waardoor het interessanter wordt om zelf opgewekte stroom direct te gebruiken voor de warmtepomp.
Op koude dagen, wanneer de warmtepomp veel stroom vraagt, kan een dynamisch contract helpen. Uurprijzen kunnen soms laag of zelfs negatief zijn, waardoor verwarmen met de warmtepomp goedkoper uitpakt dan met gas.
Zonder saldering wordt een warmtepomp nog belangrijker om gasverbruik te beperken. De cv-ketel blijft echter de back-up op de koudste dagen, omdat de warmtepomp dan minder efficiënt is.
Praktische aandachtspunten bij hybride systemen
Een slimme meter registreert zowel je verbruik als eventuele teruglevering. Dit is handig om te zien op welke momenten de warmtepomp en de ketel draaien. Sommige dynamische leveranciers zoals Tibber of Frank Energie tonen per uur wat je betaalt.
Terugleververgoedingen en eventuele terugleverkosten verschillen per leverancier. Vanaf 2027 zullen meer leveranciers kosten rekenen voor teruglevering, wat het voordeel van eigen opwekking kleiner maakt.
Het blijft verstandig om je verbruik te monitoren via gemiddeld stroomverbruik huishouden en welke apparaten verbruiken meeste stroom. Zo zie je of de hybride warmtepomp op koude dagen nog steeds voordeliger is dan een volledige cv-ketel.
Veelgestelde vragen
Bij welke temperatuur springt de cv-ketel meestal bij?
Dit ligt meestal tussen 2 en 5 graden buitentemperatuur, afhankelijk van je isolatie en de instellingen van het systeem. De regeling bepaalt automatisch wanneer de ketel bijspringt.
Bespaar ik nog steeds geld als de ketel vaak meedraait?
Ja, omdat de warmtepomp op de meeste dagen het grootste deel van de warmte levert. Alleen op de koudste dagen neemt de ketel een groter aandeel over, maar het totale gasverbruik blijft lager dan bij een cv-ketel alleen.
Is een hybride warmtepomp nog interessant na 2027?
Ja, omdat je nog steeds gas bespaart. Zonder saldering wordt het extra aantrekkelijk om eigen stroom direct te gebruiken voor de warmtepomp in plaats van terug te leveren.
Moet ik mijn isolatie verbeteren voordat ik een hybride warmtepomp laat plaatsen?
Dat is sterk aan te raden. Betere isolatie zorgt ervoor dat de warmtepomp vaker zelfstandig kan werken en de cv-ketel minder vaak hoeft bij te springen.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.