Je betaalt een opzegvergoeding als je een lopend energiecontract voortijdig beëindigt voordat de afgesproken duur is verstreken. Dit geldt vooral bij vaste contracten met een looptijd van een of meerdere jaren. Door vooraf de voorwaarden te controleren en te kiezen voor een contract zonder boete bij verhuizing of overstap, voorkom je extra kosten. De richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 helpt om de totale jaarkosten te berekenen, maar de werkelijke tarieven verschillen per leverancier en contract.
Hoe de energietarief is opgebouwd
De totale prijs die je betaalt voor stroom en gas bestaat uit meerdere onderdelen. Je betaalt de inkoopprijs van de leverancier, de energiebelasting, 21 procent btw daarover en de netbeheerkosten die vast per jaar in rekening worden gebracht. Deze structuur geldt voor alle contractvormen en bepaalt uiteindelijk wat je per kWh of per m3 kwijt bent.
De energiebelasting 2026 bedraagt EUR 0,1108 per kWh voor stroom en EUR 0,7268 per m3 voor gas, inclusief 21 procent btw. Daarnaast ontvang je een vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar per aansluiting. Dit bedrag wordt automatisch verrekend en verlaagt je jaarrekening ongeacht je verbruik.
Een gemiddeld huishouden gebruikt ongeveer 2.500 kWh stroom en 1.100 m3 gas. Bij de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 komt de variabele energiekostencomponent uit op EUR 650 voor stroom en EUR 1.562 voor gas, exclusief de vaste onderdelen en de belastingteruggave.
Vaste, variabele en dynamische contracten vergeleken
Een vast contract biedt tariefzekerheid voor de looptijd, terwijl een variabel contract elk half jaar kan wijzigen. Een dynamisch contract rekent stroom af op uurtarieven van de EPEX-beurs en gas op dagprijzen. Uurprijzen kunnen soms negatief zijn, waardoor je geld toe krijgt bij verbruik in die uren.
Bij dynamische contracten wordt teruggeleverde stroom afgerekend tegen de marktprijs van dat uur, exclusief energiebelasting en btw. Leveranciers als Tibber, Frank Energie, ANWB Energie, Next Energy en Zonneplan bieden dit type contract aan. De terugleververgoeding is dus lager dan het tarief dat je betaalt voor verbruikte stroom.
Stel dat je 300 kWh teruglevert in een uur met een marktprijs van EUR 0,05. Je ontvangt dan EUR 15 voor die teruglevering. Bij een vast contract met saldering zou dezelfde hoeveelheid volledig worden weggestreept tegen je verbruik, wat bij de richtprijs EUR 78 zou schelen.
Salderingsregeling tot en met 2026
Je mag 100 procent salderen tot en met 31 december 2026. Dit betekent dat elke teruggeleverde kWh volledig wordt verrekend met je verbruik. De regeling stopt in één keer per 1 januari 2027; er is geen geleidelijke afbouw.
Vanaf 2027 kun je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen. Je krijgt alleen een terugleververgoeding per kWh van je leverancier. Dit verandert de businesscase van zonnepanelen en maakt het belangrijker om eigen verbruik te maximaliseren.
Een modern paneel van 400-450 Wp levert in Nederland ongeveer 340-400 kWh per jaar bij goede ligging. Zonder saldering levert dezelfde hoeveelheid bij een terugleververgoeding van EUR 0,05 per kWh slechts EUR 17 tot EUR 20 op, terwijl je bij verbruik EUR 88 tot EUR 104 zou besparen tegen de richtprijs.
Terugleverkosten en contractkeuze
Sommige leveranciers rekenen nu al terugleverkosten, vaak 1 tot 3 cent per teruggeleverde kWh of een vast bedrag per jaar. Dit geldt vooral bij veel teruglevering. Vanaf 2027 zullen naar verwachting vrijwel alle leveranciers dergelijke kosten hanteren.
Een slim energiecontract afsluiten houdt rekening met je verwachte teruglevering. Bij een dynamisch contract worden de terugleverkosten automatisch verwerkt in de uurprijs. Dit kan gunstig zijn als je verbruik slim plant, maar vraagt om actieve monitoring.
Een huishouden met 10 zonnepanelen levert ongeveer 3.500 kWh per jaar terug. Bij 2 cent terugleverkosten per kWh betaal je EUR 70 per jaar extra. Dit bedrag komt bovenop de lagere opbrengst door het wegvallen van saldering.
Stappenplan bij overstappen van contract
Controleer eerst de einddatum van je huidige contract en de opzegtermijn. Kijk daarna welke contractvorm past bij je verbruikspatroon en of je zonnepanelen hebt. Vergelijk de totale kosten inclusief vaste netbeheerkosten en de belastingteruggave.
Bereken je verwachte jaarkosten met de richtprijs: 2.500 kWh × EUR 0,26 = EUR 650 en 1.100 m3 × EUR 1,42 = EUR 1.562. Trek de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 af om een realistisch beeld te krijgen.
Een gezin met twee kinderen verbruikt gemiddeld 4.300 kWh en 1.700 m3. Dezelfde berekening geeft EUR 1.118 aan stroom en EUR 2.414 aan gas, min de belastingteruggave. Dit totaal helpt om te bepalen of een overstap financieel aantrekkelijk is.
Veelgemaakte fouten bij contractkeuze
Veel mensen letten alleen op de variabele tarieven en vergeten de vaste netbeheerkosten en de looptijd van het contract. Dit kan leiden tot een onverwachte opzegvergoeding als je eerder wilt overstappen.
Een andere fout is het negeren van terugleverkosten bij zonnepanelen. Na 2026 wordt dit belangrijker omdat saldering verdwijnt. Een dynamisch contract kan dan voordeliger zijn als je verbruik aanpast aan lage of negatieve uurprijzen.
Stel dat je een contract met een jaar looptijd afsluit en na zes maanden wilt overstappen. Afhankelijk van de voorwaarden betaal je dan een opzegvergoeding. Door vooraf de voorwaarden te lezen, voorkom je dat je voor verrassingen komt te staan.
Voor wie een dynamisch contract wel of niet geschikt is
Een dynamisch contract past bij huishoudens die hun verbruik kunnen verschuiven naar uren met lage prijzen en die geen grote teruglevering hebben. Het vraagt om een slimme meter en enige aandacht voor de marktprijzen.
Voor huishoudens met veel zonnepanelen en weinig eigen verbruik is een dynamisch contract na 2026 vaak minder aantrekkelijk vanwege de lagere terugleververgoeding. Een vast contract met heldere voorwaarden over teruglevering kan dan beter uitpakken.
Een eenpersoonshuishouden met 1.600 kWh verbruik en 4 zonnepanelen levert ongeveer 1.400 kWh terug. Na 2026 levert dit minder op dan voorheen, waardoor de keuze voor een contract met lage terugleverkosten of hoge eigenverbruik-mogelijkheden belangrijker wordt.
Invloed van de slimme meter op contractbeheer
De slimme meter registreert zowel verbruik als teruglevering per uur. Hierdoor hoef je meterstanden meestal niet meer zelf door te geven en zie je precies hoe je verbruik zich verdeelt over de dag.
Met deze data kun je beter inschatten welk contracttype past. Bij een dynamisch contract laat de meter zien in welke uren je verbruikt en teruglevert, zodat je de werkelijke kosten kunt vergelijken met de richtprijs.
Een huishouden dat 40 procent van zijn stroom ’s nachts verbruikt, profiteert meer van lage uurprijzen. De slimme meter maakt dit inzichtelijk en helpt om de jaarrekening nauwkeuriger te voorspellen dan met alleen een jaartotaal.
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Energiebelasting stroom | Per kWh incl. 21% btw | EUR 0,1108 |
| Energiebelasting gas | Per m3 incl. 21% btw | EUR 0,7268 |
| Vaste vermindering | Per jaar per aansluiting | EUR 628,96 |
| Richtprijs stroom | All-in gemiddeld | EUR 0,26 |
| Richtprijs gas | All-in gemiddeld | EUR 1,42 |
* Toelichting: bedragen gelden voor 2026 en zijn gebaseerd op landelijke tarieven. Werkelijke kosten hangen af van je contract en leverancier.
Veelgestelde vragen
Wanneer betaal je een opzegvergoeding?
Je betaalt een opzegvergoeding als je een contract met vaste looptijd voortijdig beëindigt. De voorwaarden verschillen per leverancier en staan in de algemene voorwaarden van je contract.
Verandert de salderingsregeling de opzegvergoeding?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027, maar de opzegvergoeding wordt bepaald door je contractvoorwaarden. De regeling zelf heeft geen directe invloed op de hoogte van een eventuele boete.
Is een dynamisch contract altijd goedkoper?
Niet altijd. Dynamische contracten rekenen af op uurprijzen en kunnen voordelig zijn bij slim verbruik, maar bij veel teruglevering na 2026 kunnen de lagere terugleververgoedingen het minder aantrekkelijk maken.
Hoe voorkom je een opzegvergoeding bij verhuizing?
Controleer of je contract een verhuisregeling bevat zonder boete. Sommige leveranciers laten je het contract meenemen of beëindigen zonder kosten bij verhuizing; dit staat in de voorwaarden.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.