Het prijsplafond voor energie bestond alleen in 2023 en is daarna volledig verdwenen. Je energierekening wordt sindsdien weer volledig bepaald door de marktprijzen, energiebelasting, btw en netbeheerkosten zonder enige maximering. Dit betekent dat je de werkelijke kosten betaalt en dat besparingen of eigen opwekking belangrijker worden om de rekening beheersbaar te houden.
Wat was het prijsplafond en waarom is het verdwenen?
Het prijsplafond gold uitsluitend in 2023 als tijdelijke maatregel om huishoudens te beschermen tegen extreme prijsstijgingen. Het stelde een maximum aan wat je per kWh stroom en per m³ gas betaalde, maar alleen over een deel van het verbruik. Boven dat deel golden de normale tarieven weer.
De maatregel is niet verlengd omdat de energiemarkt zich heeft gestabiliseerd en de overheid de tijdelijke ondersteuning niet langer nodig achtte. Sinds het verdwijnen van het prijsplafond betaal je weer de volledige samenstelling van inkoopprijs, energiebelasting, 21 procent btw en netbeheerkosten.
Een gemiddeld huishouden met 2.500 kWh stroom en 1.100 m³ gas betaalt nu zonder plafond de werkelijke tarieven. Bij de richtprijs van 0,26 euro per kWh en 1,42 euro per m³ komt de variabele energiekostenpost uit op ongeveer 2.212 euro exclusief vastrecht en belastingvermindering.
Hoe is de energierekening nu opgebouwd?
De energierekening bestaat uit vier hoofdbestanddelen: de inkoopprijs van stroom en gas, de energiebelasting, 21 procent btw daarover en de vaste netbeheerkosten. De energiebelasting bedraagt in 2026 0,1108 euro per kWh stroom en 0,7268 euro per m³ gas inclusief btw.
Daarnaast geldt een vaste vermindering energiebelasting van 628,96 euro per jaar per aansluiting. Deze korting wordt automatisch verrekend en geldt voor alle huishoudens, ongeacht verbruik.
Stel dat je 2.500 kWh verbruikt: de energiebelasting is dan 2.500 × 0,1108 = 277 euro. Bij 1.100 m³ gas is dat 1.100 × 0,7268 = 799,48 euro. Deze bedragen komen bovenop de inkoop- en netbeheerkosten en worden pas na de vaste vermindering verrekend.
Wat betekent het verdwijnen voor je maandlasten?
Zonder prijsplafond kunnen de maandlasten sterker schommelen omdat er geen bovengrens meer is. Bij hoge inkoopprijzen betaal je direct meer; bij lage prijzen profiteer je ook direct. Dit vraagt om een betere inschatting van je eigen verbruik.
Veel huishoudens merken vooral verschil in de wintermaanden wanneer het gasverbruik hoog is. De afwezigheid van een plafond maakt het belangrijk om contracten goed te vergelijken en eventueel over te stappen naar een dynamisch tarief.
Een gezin met 4.300 kWh en 1.700 m³ betaalt bij de richtprijzen ongeveer 3.532 euro aan variabele energiekosten. Na aftrek van de vaste vermindering van 628,96 euro blijft een substantieel bedrag over dat sterk afhankelijk is van het gekozen contract.
Vergelijking met de situatie onder het prijsplafond
Onder het prijsplafond in 2023 was een deel van het verbruik afgetopt, waardoor extreme pieken werden gedempt. Nu vallen alle verbruikseenheden onder de normale tarieven, inclusief de volledige energiebelasting en btw.
Het effect is vooral merkbaar bij huishoudens met een hoog verbruik. Zij betalen nu de werkelijke marktprijs over het hele volume in plaats van een gemaximeerd tarief over de eerste schijven.
Een huishouden dat 2.500 kWh verbruikt, betaalt zonder plafond de volledige 0,26 euro per kWh. In 2023 werd een deel daarvan tegen een lager tarief afgerekend, wat een verschil van enkele honderden euro’s per jaar kon opleveren afhankelijk van de daadwerkelijke prijzen.
Invloed op besparingsmaatregelen zoals zonnepanelen en warmtepompen
Zonder prijsplafond wordt eigen opwekking en besparing financieel aantrekkelijker omdat je de volledige tarieven vermijdt. Zonnepanelen leveren nog steeds voordeel op via saldering tot en met 31 december 2026, daarna geldt alleen een terugleververgoeding.
Een hybride warmtepomp kan gasverbruik fors verminderen. Bij een besparing van 800 m³ gas per jaar scheelt dat bij de richtprijs 1.136 euro aan gaskosten, terwijl de extra stroomkosten lager uitvallen door het efficiënte rendement.
Een all-electric warmtepomp vervangt gas volledig, maar vraagt voldoende isolatie en een goede SCOP. De terugverdientijd varieert en hangt af van je isolatieniveau en of je gebruikmaakt van de ISDE-subsidie die geldt voor warmtepompen en isolatie.
Dynamische contracten als alternatief na het prijsplafond
Dynamische contracten rekenen stroom af op uurtarieven en gas op dagprijzen. Dit kan voordelig zijn als je verbruik kunt verschuiven naar momenten met lage of negatieve prijzen, maar brengt ook meer onzekerheid met zich mee.
Teruglevering via een dynamisch contract gebeurt tegen de marktprijs van dat uur zonder energiebelasting en btw. Dit maakt een thuisbatterij interessanter na 2027 wanneer saldering stopt, omdat je eigen stroom dan beter zelf kunt gebruiken.
Een huishouden met zonnepanelen dat 1.000 kWh teruglevert, ontvangt bij dynamische tarieven alleen de uurprijs. Bij negatieve prijzen betaal je zelfs voor teruglevering, wat het belang van eigen verbruik of opslag onderstreept.
Stappenplan om je energiekosten te beheersen
Begin met het controleren van je jaarverbruik via de slimme meter of jaarafrekening. Vergelijk dit met de gemiddelden: 1.600 kWh en 900 m³ voor eenpersoonshuishoudens tot 4.300 kWh en 1.700 m³ voor een gezin met twee kinderen.
Overweeg vervolgens maatregelen zoals isolatie, een warmtepomp of zonnepanelen. Let op dat ISDE-subsidie geldt voor warmtepompen, zonneboilers en isolatie, maar niet voor zonnepanelen of thuisbatterijen.
Tot slot kun je overstappen naar een dynamisch contract of je verbruik beter spreiden. Een concreet voorbeeld: door 500 kWh te verplaatsen naar uren met lagere tarieven bespaar je bij 0,26 euro per kWh 130 euro, mits de uurprijzen voldoende verschillen.
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Energiebelasting stroom | 2.500 kWh × 0,1108 euro | 277 euro |
| Energiebelasting gas | 1.100 m³ × 0,7268 euro | 799,48 euro |
| Vaste vermindering | Per aansluiting per jaar | -628,96 euro |
| Variabele energiekosten | Richtprijs 0,26 euro/kWh en 1,42 euro/m³ | 2.212 euro |
* toelichting: bedragen zijn berekend met de richtprijzen; werkelijke kosten verschillen per leverancier en contract.
Veelgestelde vragen
Is er nog steeds een prijsplafond in 2026?
Nee, het prijsplafond bestond alleen in 2023 en is daarna niet verlengd. Je betaalt sindsdien de volledige marktprijzen plus energiebelasting en btw.
Wanneer stopt de salderingsregeling?
Je mag 100 procent salderen tot en met 31 december 2026. Vanaf 1 januari 2027 stopt de regeling in één keer en geldt alleen een terugleververgoeding.
Krijg ik nog steeds de vaste vermindering energiebelasting?
Ja, de vaste vermindering van 628,96 euro per jaar per aansluiting blijft bestaan en wordt automatisch verrekend, ongeacht je verbruik of contractvorm.
Is een dynamisch contract altijd voordeliger?
Niet per definitie. Dynamische contracten kunnen voordelig zijn bij flexibel verbruik, maar brengen meer schommelingen met zich mee en zijn niet voor iedereen geschikt.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.