Een vast energietarief zorgt voor een vaste prijs per kWh stroom en per m3 gas gedurende de contractduur, meestal één of meerdere jaren. Dit geeft zekerheid over de energiekosten, ongeacht schommelingen op de groothandelsmarkt. De opbouw bestaat uit inkoopprijs, energiebelasting, 21% btw en netbeheerkosten. Hieronder lees je precies hoe dit werkt, wat de voordelen en nadelen zijn en hoe je zelf de impact op je verbruik berekent.
Opbouw van een vast energietarief
Een vast tarief bestaat uit vier onderdelen: de inkoopprijs die de leverancier betaalt, de energiebelasting die de overheid heft, 21% btw over het geheel en de netbeheerkosten die vast per jaar gelden. De energiebelasting bedraagt in 2026 EUR 0,1108 per kWh stroom en EUR 0,7268 per m3 gas inclusief btw. Daar komt de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 per jaar per aansluiting nog bovenop.
De leverancier bepaalt de inkoopprijs en marge voor de gehele contractperiode. Netbeheerkosten zijn onafhankelijk van je verbruik en verschillen per regio. Omdat alles vastligt, weet je vooraf wat je per kWh of m3 betaalt, mits je binnen het contract blijft.
Stel dat je 2.500 kWh stroom verbruikt: 2.500 × EUR 0,26 = EUR 650. Na aftrek van de vaste vermindering energiebelasting daalt je totale rekening. Dezelfde berekening voor 1.100 m3 gas levert 1.100 × EUR 1,42 = EUR 1.562 op. Deze richtprijzen helpen om je eigen situatie te vergelijken.
Voordelen van vaste tarieven
Het grootste voordeel is prijszekerheid. Je weet exact wat je per eenheid betaalt, ook als de inkoopprijzen op de markt stijgen. Dit is vooral prettig bij een gemiddeld huishouden dat 2.500 kWh en 1.100 m3 gebruikt, omdat onverwachte verhogingen geen effect hebben op je maandlasten.
Daarnaast is budgetteren eenvoudiger. Je kunt de jaarlijkse energierekening vooraf berekenen met de richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3. Dit voorkomt verrassingen aan het eind van het jaar.
Een vast tarief past goed bij huishoudens die weinig tijd hebben om tarieven te volgen. Je hoeft niet dagelijks te kijken naar uurtarieven of dagprijzen, zoals bij een dynamisch contract het geval is.
Nadelen van vaste tarieven
Het nadeel is dat je niet profiteert van dalende marktprijzen. Als de inkoopprijs daalt, betaal je alsnog het hogere vaste tarief tot het contract afloopt. Dit kan betekenen dat je meer betaalt dan iemand met een variabel of dynamisch contract in dezelfde periode.
Daarnaast rekenen sommige leveranciers boetes bij tussentijdse opzegging. Als je verhuist of wilt overstappen, kunnen extra kosten ontstaan. De terugverdientijd van investeringen zoals zonnepanelen kan hierdoor langer uitvallen, omdat je minder flexibel kunt inspelen op marktveranderingen.
Verder is er sinds 2023 geen prijsplafond meer. Een vast tarief biedt daarom geen extra bescherming tegen extreme prijsstijgingen die tijdens de looptijd ontstaan, omdat de leverancier de inkoopprijs al heeft vastgezet.
Vergelijking met dynamische contracten
Een dynamisch contract rekent stroom af op uurtarieven en gas op dagprijzen. Teruglevering gebeurt tegen de actuele marktprijs zonder energiebelasting en btw. Bij negatieve uurprijzen krijg je soms geld toe als je verbruikt. Vaste tarieven missen deze flexibiliteit volledig.
Voor een huishouden met 2.500 kWh verbruik kan een dynamisch contract in rustige uren goedkoper uitpakken, maar in piekuren duurder. Een vast tarief beschermt juist tegen die pieken. De keuze hangt af van je bereidheid om tarieven te volgen.
Veel dynamische leveranciers zoals Tibber of Frank Energie rekenen geen vaste terugleverkosten, terwijl vaste contracten soms al 1 tot 3 cent per teruggeleverde kWh in rekening brengen. Na 2027 wordt dit verschil naar verwachting groter.
Invloed van het einde van de salderingsregeling
Tot en met 31 december 2026 mag je 100% salderen. Vanaf 1 januari 2027 stopt de regeling in één keer. Teruggeleverde stroom kun je dan niet meer wegstrepen tegen je verbruik; je ontvangt alleen een terugleververgoeding van de leverancier.
Een vast tarief verandert hierdoor niet direct, maar de waarde van zelfopgewekte stroom daalt. Met een gemiddeld paneel van 400 Wp dat 340-400 kWh per jaar oplevert, wordt het belangrijker om eigen verbruik te verhogen. Een vast tarief geeft weliswaar zekerheid over de afnameprijs, maar niet over de terugleververgoeding.
Een concreet voorbeeld: 10 panelen leveren circa 3.700 kWh op. Zonder saldering levert een terugleververgoeding van 5 cent per kWh slechts EUR 185 op, terwijl dezelfde stroom tegen EUR 0,26 had gescheeld bij volledige saldering. Dit maakt een vast tarief na 2027 minder aantrekkelijk voor eigenaren van zonnepanelen.
Hoe bereken je je kosten met een vast tarief
Begin met je jaarverbruik. Een eenpersoonshuishouden gebruikt ongeveer 1.600 kWh en 900 m3. Vermenigvuldig met de richtprijzen: 1.600 × EUR 0,26 = EUR 416 voor stroom en 900 × EUR 1,42 = EUR 1.278 voor gas. Trek de vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96 af voor het totale beeld.
Voor een gezin met twee kinderen (4.300 kWh en 1.700 m3) komt de berekening uit op 4.300 × EUR 0,26 = EUR 1.118 plus 1.700 × EUR 1,42 = EUR 2.414, weer verminderd met EUR 628,96. Deze methode werkt met elke richtprijs die je leverancier hanteert.
Controleer altijd de actuele tarieven in je offerte, omdat netbeheerkosten per regio verschillen en de werkelijke prijs per contract kan afwijken van de richtprijs.
| Verbruik | Stroom (kWh) | Kosten stroom | Gas (m³) | Kosten gas | Netto na korting |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 persoon | 1.600 | EUR 416 | 900 | EUR 1.278 | EUR 1.065 |
| 2 personen | 2.500 | EUR 650 | 1.100 | EUR 1.562 | EUR 1.583 |
| Gezin 2 kinderen | 4.300 | EUR 1.118 | 1.700 | EUR 2.414 | EUR 2.903 |
* Kosten berekend met richtprijs EUR 0,26/kWh en EUR 1,42/m³ minus vaste vermindering energiebelasting van EUR 628,96. Werkelijke bedragen verschillen per leverancier en contract.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een vast tarief interessant?
Een vast tarief is vooral interessant als je prijszekerheid wilt en niet wilt reageren op marktbewegingen. Het past bij huishoudens die hun verbruik goed kunnen voorspellen en weinig tijd hebben om tarieven te vergelijken.
Wat gebeurt er met mijn tarief na 2027?
Je vaste tarief blijft gelden tot het einde van je contract. Alleen de salderingsregeling verdwijnt per 1 januari 2027. Teruglevering wordt dan alleen vergoed tegen de terugleververgoeding van je leverancier.
Kan ik tussentijds overstappen van een vast contract?
Ja, maar veel leveranciers rekenen een opzegvergoeding. Controleer de voorwaarden voordat je tekent. De overstap zelf is meestal eenvoudig via een nieuwe leverancier.
Is een vast tarief duurder dan een dynamisch contract?
Dat hangt af van de marktprijzen tijdens de contractperiode. Een vast tarief kan duurder uitvallen als prijzen dalen, maar goedkoper als prijzen stijgen. De richtprijs helpt om vooraf te vergelijken.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.