Een warmtepomp levert ook in de zomer rendement door passieve koeling en efficiënte warmtapwaterbereiding. Je bespaart op gasverbruik voor tapwater en beperkt elektriciteitsgebruik voor koeling, mits de installatie daarop is ingesteld. De precieze opbrengst hangt af van het type warmtepomp, de isolatie en het verbruikspatroon van je huishouden.
Hoe werkt een warmtepomp in de zomer?
In de zomer draait een warmtepomp anders dan in de winter. De compressor staat vaak uit bij passieve koeling, waardoor alleen de circulatiepomp energie gebruikt. Dit levert een hoog rendement omdat er geen actieve koeling via de compressor nodig is.
De warmtepomp haalt warmte uit de woning en geeft die af aan de bodem of buitenlucht. Bij een bodemwarmtepomp stroomt koel water door de vloerverwarming zonder dat de compressor aanspringt. Dit proces is energiezuiniger dan een airco die continu elektriciteit vraagt.
Stel dat je woning 2.500 kWh stroom per jaar verbruikt. In de zomermaanden kan passieve koeling het aandeel voor koeling beperken tot enkele tientallen kWh, afhankelijk van de buitentemperatuur en isolatie. Je betaalt dan tegen de richtprijs van EUR 0,26 per kWh in plaats van hogere kosten bij actieve systemen.
Passieve koeling met een warmtepomp
Passieve koeling is mogelijk bij systemen met een bodemwarmtewisselaar. Het koude water uit de bodem circuleert door de leidingen in de vloer of wanden. De compressor blijft uit, waardoor het elektriciteitsverbruik laag blijft.
Dit werkt alleen goed in goed geïsoleerde woningen met vloerverwarming. Bij een hybride warmtepomp schakelt de cv-ketel soms bij als extra koeling nodig is, maar dat komt zelden voor bij passieve werking. De SCOP-waarde van de installatie blijft hoog omdat de compressor stilstaat.
Een huishouden met 2 personen verbruikt gemiddeld 2.500 kWh stroom. Als passieve koeling 150 kWh vervangt die anders via een airco zou lopen, scheelt dat EUR 39 tegen de richtprijs van EUR 0,26 per kWh. Dit voordeel geldt vooral bij langdurige warme periodes.
Warmtapwater bereiden in de zomer
Een warmtepomp kan in de zomer efficiënt warmtapwater produceren. De buitenlucht of bodem levert voldoende warmte, waardoor de compressor minder hard hoeft te werken dan in de winter. Dit verlaagt het gasverbruik van een eventuele cv-ketel.
Bij een all-electric warmtepomp vervangt het apparaat de cv-ketel volledig voor tapwater. Een boiler of voorraadvat slaat het warme water op. De efficiëntie hangt af van de isolatie van het vat en de vraag naar warm water op dat moment.
Een gemiddeld huishouden gebruikt 1.100 m3 gas per jaar. Als de warmtepomp in de zomer 200 m3 gas vervangt voor tapwater, bespaar je EUR 284 tegen de richtprijs van EUR 1,42 per m3. Dit geldt alleen als de installatie is ingesteld op tapwaterproductie zonder cv-ondersteuning.
Kosten en besparingen in de zomer
De kosten voor passieve koeling bestaan vooral uit elektriciteit voor de circulatiepomp. Deze bedraagt vaak enkele tientallen kWh per seizoen. Warmtapwaterbereiding vraagt meer stroom, maar bespaart gas ten opzichte van een cv-ketel.
De ISDE-subsidie geldt voor de aanschaf van een warmtepomp, maar niet voor een thuisbatterij of zonnepanelen. De subsidie bedragen variëren per type: een hybride warmtepomp krijgt vaak EUR 1.950 tot 3.000, een lucht/water-systeem EUR 1.950 tot 3.750.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste posten bij zomergebruik.
| Post | Detail | Bedrag/effect |
|---|---|---|
| Passieve koeling | Circulatiepomp, 150 kWh | EUR 39 tegen richtprijs EUR 0,26/kWh |
| Warmtapwater | Vervanging 200 m3 gas | EUR 284 besparing tegen richtprijs EUR 1,42/m3 |
| Energiebelasting | Stroom EUR 0,1108/kWh incl. btw | Verrekend in all-in tarief |
* Toelichting: bedragen berekend met richtprijzen; werkelijke kosten verschillen per contract en verbruik.
Vergelijking met andere systemen
Een traditionele cv-ketel verbruikt gas voor zowel verwarming als tapwater. In de zomer blijft dit gasverbruik doorlopen voor warm water. Een warmtepomp reduceert dit aandeel aanzienlijk als hij tapwater levert.
Een losse airco verbruikt direct elektriciteit voor koeling zonder warmteterugwinning. Passieve koeling via de warmtepomp gebruikt minder stroom en kan tegelijk warmtapwater opwekken. De terugverdientijd van een warmtepomp ligt grofweg tussen 5 en 9 jaar, afhankelijk van saldering en tarieven.
Bij een gezin met 2 kinderen (4.300 kWh stroom, 1.700 m3 gas) kan de combinatie van passieve koeling en tapwater de gasrekening met enkele honderden euro’s verlagen. Dit effect neemt toe na 2027 wanneer saldering stopt en terugleververgoedingen lager uitvallen.
Stappenplan voor optimaal zomergebruik
Controleer eerst of je warmtepomp geschikt is voor passieve koeling. Dit vereist een bodemwarmtewisselaar of een specifiek ingesteld lucht/water-systeem. Laat de installateur de instellingen aanpassen zodat de compressor in de zomer uitblijft.
Stel de boiler of het voorraadvat in op een lagere temperatuur in de zomer. Dit vermindert het elektriciteitsverbruik terwijl het comfort behouden blijft. Meet het verbruik met een slimme meter om inzicht te krijgen in de werkelijke besparing.
Een concreet voorbeeld: bij 2.500 kWh jaarverbruik kun je de zomermaanden monitoren. Als passieve koeling en tapwater samen 300 kWh extra vragen, kost dat EUR 78 tegen de richtprijs. Tegelijk vervang je gas, wat het netto-effect positief maakt bij een goed geïsoleerde woning.
Veelgemaakte fouten en nuances
Veel gebruikers verwachten dat een warmtepomp in de zomer net zo zuinig is als in de winter. In werkelijkheid vraagt tapwaterbereiding nog steeds stroom, en passieve koeling werkt alleen bij de juiste installatie. Een hybride systeem kan de cv-ketel toch laten bijspringen bij hoge tapwatervraag.
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Vanaf dat moment levert teruglevering minder op, waardoor eigen verbruik van zonnestroom belangrijker wordt. Een warmtepomp die in de zomer tapwater maakt, vergroot dit eigen gebruik.
Niet elke woning is geschikt. Bij slechte isolatie of alleen radiatoren is passieve koeling beperkt. De terugverdientijd loopt dan op en de besparing op gas valt lager uit dan bij goed geïsoleerde huizen met vloerverwarming.
Veelgestelde vragen
Werkt passieve koeling bij elke warmtepomp?
Alleen bij systemen met een bodemwarmtewisselaar of specifieke instellingen. Een standaard lucht/water-warmtepomp gebruikt meestal de compressor en levert geen passieve koeling.
Hoeveel bespaar ik op gas voor tapwater?
Dit hangt af van je verbruik en de instellingen. Tegen de richtprijs van EUR 1,42 per m3 kan vervanging van enkele honderden kubieke meters gas per jaar enkele honderden euro’s opleveren.
Is er subsidie voor passieve koeling?
De ISDE-subsidie geldt voor de warmtepomp zelf, niet specifiek voor koeling. Bedragen variëren van EUR 1.950 tot 5.100 afhankelijk van het type.
Wat verandert er na 2027?
De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Teruglevering levert dan alleen een terugleververgoeding op, waardoor eigen verbruik via warmtapwater of koeling belangrijker wordt.
Bronnen & tarief: cijfers o.b.v. Rijksoverheid, Milieu Centraal, CBS, Nibud, RVO en Belastingdienst. Kosten berekend met een richtprijs van EUR 0,26 per kWh en EUR 1,42 per m3 (gemiddeld all-in, CBS 2026); werkelijke prijzen verschillen per contract, leverancier en moment.